Problemy Dudy. Carlsen, Gukesh, Arjun, Vachier-Lagrave i Artemiev na wspólnym prowadzeniu

Po pierwszym dniu rywalizacji w Mistrzostwach Świata FIDE 2025 w Szachach Szybkich na czele tabeli znajdują się arcymistrzowie Magnus Carlsen, Gukesh Dommaraju, Arjun Erigaisi, Maxime Vachier-Lagrave i Vladislav Artemiev, którzy zdobyli po 4,5 punktu w pięciu partiach. Pół punktu mniej ma liczna, 15-osobowa grupa pościgowa, w której są również dwaj mistrzowie międzynarodowi: IM Goutham Krishna i IM Eldiar Orozbaev.

Wśród reprezentantów Polski najlepiej spisuje się GM Jakub Kosakowski, który w pierwszym dniu zdobył 3,5 pkt w 5 partiach i zajmuje obecnie 48. miejsce. Gorszy start zanotowali nasi najwyżej notowani szachiści – GM Jan-Krzysztof Duda zgromadził jak dotąd zaledwie 2,5 pkt (124. miejsce), natomiast GM Radosław Wojtaszek — 1,5 pkt (204. miejsce).

W sekcji kobiet na samodzielnym prowadzeniu jest GM Zhu Jiner, która zdobyła komplet 4 punktów. Tuż za nią, ze stratą pół punktu, znajduje się aż siedem szachistek, jednak ponieważ przed nami jeszcze dwa dni rywalizacji, końcowy wynik pozostaje sprawą otwartą.

Najlepsza z Polek, IM Aleksandra Maltsevskaya, z dorobkiem 2,5 pkt z 4, zajmuje obecnie 42. lokatę, WGM Michalina Rudzińska (również 2,5 pkt z 4) jest na miejscu 49., natomiast IM Oliwia Kiołbasa (2 pkt z 4) zajmuje miejsce nr 71.

Drugi dzień mistrzostw w szachach szybkich (rundy 6–9 w turnieju Open oraz 5–8 w turnieju kobiet) odbędzie się w sobotę, 27 grudnia. Start zaplanowano na godz. 12:00 czasu polskiego (CET).

• Mistrzostwa Świata w Szachach Szybkich i Błyskawicznych wracają do Kataru
• Sekcja Open: faworyci radzą sobie lepiej niż przed rokiem
• Sekcja kobiet: Zhu na samotnym prowadzeniu

Mistrzostwa Świata w Szachach Szybkich i Błyskawicznych wracają do Kataru

Po raz pierwszy od 2016 roku Mistrzostwa Świata w Szachach Szybkich i Błyskawicznych ponownie odbywają się w Dosze (Katar). Impreza, która od lat rozgrywana jest na przełomie świąt i Nowego Roku, wraca do miejsca, gdzie dziewięć lat temu GM Vasyl Ivanchuk triumfował w szachach szybkich, a GM Sergey Karjakin sięgnął po tytuł mistrza świata w blitzu. 56-letni Ivanchuk, który nadal regularnie rywalizuje na najwyższym poziomie, w tym roku również stanął do walki, notując pierwszego dnia wynik 3 z 5.

Turnieje — rozgrywane w sekcjach Open oraz kobiet — odbywają się w Sports and Events Complex na Uniwersytecie Katarskim w dniach 26–30 grudnia. Wyłonionych zostanie czworo mistrzów świata: w szachach szybkich i błyskawicznych w turnieju Open oraz w turnieju kobiet. Łączna pula nagród wynosi około 1 mln euro. Pierwsze trzy dni poświęcone są szachom szybkim — zwycięzca turnieju Open otrzyma 70 tys. euro, a najlepsza zawodniczka w turnieju kobiet – 40 tys. euro.

Format zawodów w dużej mierze pozostaje taki sam jak w ubiegłym roku — w istocie turnieje szachów szybkich rozgrywane są dokładnie według tych samych zasad. Istotne zmiany dotyczą turniejów blitza: w turnieju Open zaplanowano 19 rund, a w turnieju kobiet 15 (zamiast odpowiednio 13 i 11 jak w poprzednim roku). Ponadto, jeśli po czterech partiach w finale będzie remis, o tytule mistrza świata w szachach błyskawicznych zadecyduje jedna partia armagedon. To zmiana względem zeszłorocznych przepisów, które teoretycznie dopuszczały nieograniczoną liczbę partii w finale.

W turnieju biorą udział wszyscy zawodnicy z czołowej piętnastki świata, z wyjątkiem arcymistrzów Hikaru Nakamury, Weia Yi oraz — co nie jest zaskoczeniem — GM-a Viswanathana Ananda. Choć Nakamura nie bierze udziału w rywalizacji, nadal przygotowuje podsumowania. Jego relację z pierwszego dnia można obejrzeć poniżej.

Lider światowego rankingu Carlsen przyznał w niedawnym wywiadzie, że jego relacje z FIDE nie są „najlepsze”, mimo to ostatecznie zdecydował się wystąpić w Dosze. Norweski arcymistrz ma na koncie 13 tytułów mistrza świata w szachach szybkich i błyskawicznych i od 2014 roku co roku kończy te rozgrywki z medalem. Poprzednia edycja była jednak wyjątkowa, ponieważ Carlsen w kontrowersyjnych okolicznościach zgodził się na podział tytułu mistrza świata w blitzu z GM-em Ianem Nepomniachtchim (Nepomniachtchi również gra w katarskim turnieju).

Choć w ubiegłym roku Carlsen wycofał się z turnieju po nałożeniu na niego kary finansowej za grę w dżinsach, w tym roku powalczy o tytuł mistrza świata w szachach szybkich, którego aktualnym posiadaczem jest GM Volodar Murzin. Obrońca tytułu nie może być jednak zadowolony ze swojego dotychczasowego występu, ponieważ pierwszy dzień rywalizacji zakończył z dorobkiem zaledwie dwóch punktów.

Wśród uczestników znajduje się także GM Gukesh Dommaraju, choć podczas ceremonii otwarcia aktualny mistrz świata podkreślił, że jego głównym priorytetem pozostają szachy klasyczne. „Jestem tu po to, by grać, eksperymentować, dobrze się bawić i po prostu grać w szachy — z myślą o nauce i zdobywaniu doświadczenia” — powiedział. Gukesh bardzo dobrze zaprezentował się w turnieju szachów szybkich w ramach SuperUnited Croatia Rapid & Blitz 2025, jednak po części blitza inicjatywę przejął Carlsen i to on ostatecznie został triumfatorem całego turnieju (Gukesh zakończył zawody na trzecim miejscu).

GM Ju Wenjun w trakcie swojej kariery sięgnęła po potrójną koronę, zdobywając tytuły mistrzyni świata kobiet w szachach klasycznych, szybkich i błyskawicznych. Obecnie jest urzędującą mistrzynią świata w szachach klasycznych oraz błyskawicznych, natomiast tytuł mistrzyni świata w rapidzie należy do GM Koneru Humpy. W turnieju występują wszystkie zawodniczki z czołowej dziesiątki światowego rankingu, z wyjątkiem GM Hou Yifan, która od wielu lat nie jest już aktywna turniejowo.

Do Kataru wracaja również triumfatorka rozegranych w Dosze 9 lat temu Mistrzostw Świata Kobiet w Szachach Szybkich i Błyskawicznych GM Anna Muzychuk (aktualny wynik to 3 z 4), a także jej siostra, GM Mariya Muzychuk (3,5 z 4). W sekcji kobiet uczestniczą w sumie 142 szachistki.

Sekcja Open: faworyci radzą sobie lepiej niż przed rokiem

W przeciwieństwie do zeszłego roku, pierwszy dzień tegorocznych rozgrywek przebiegł zdecydowanie korzystniej dla głównych kandydatów do tytułu. Rok temu po pięciu rundach najwyżej notowanym zawodnikiem w grupie współliderów był GM Leinier Dominguez, rozstawiony z numerem 15, a Carlsen miał zaledwie 2,5 punktu z 5 partii.

Obecnie aż czterech liderów znajduje się w czołowej dziesiątce listy startowej, a spoza niej jest jedynie Gukesh, rozstawiony z numerem 16 i posiadający nadzwyczaj niski ranking w szachach szybkich na poziomie 2692 Elo.

Sekcja Open – wyniki po 5. rundzie | Top 20

W porównaniu z zeszłym rokiem Carlsen wyglądał znacznie lepiej i od początku grał na poziomie, do którego zdążył nas przyzwyczaić. Cztery pierwsze partie zakończył zwycięstwami, a w piątej rundzie podzielił się punktem z Arjunem – jedynym rywalem, który również rozpoczął turniej od idealnego wyniku 4 z 4.

Carlsen najpierw rozprawił się z jedną z rewelacji Pucharu Świata FIDE 2025, GM-em Lorenzo Lodicim, wygrywając piona w końcówce skoczkowej i skutecznie realizując przewagę. Chwilę później, w drugiej rundzie, dorzucił jeszcze zwycięstwo w starciu z GM-em Davidem Paravyanem, które zostało przez nas wybrane na „Partię dnia”.

Obrona sycylijska doprowadziła do nietypowej końcówki z ciężkimi figurami, w której obaj królowie byli narażeni na bezpośrednie ataki. W bardzo skomplikowanej pozycji zawodnicy przez dłuższy czas grali serię wymuszonych ruchów, aż w końcu jeden błąd pozwolił Carlsenowi zakończyć partię matem. Poniżej GM Rafael Leitao omawia kluczowe momenty tego pojedynku.

W partii z GM-em Eduardo Iturrizagą Bonellim Carlsen wykorzystał ideę zugzwangu, by wygrać trudną końcówkę z hetmanem przeciwko wieży, po czym dorzucił czwarte zwycięstwo, decydując się na poświęcenie piona w starciu z GM-em Davidem Antonem.

Choć w poprzednim roku Gukesh nie brał udziału w mistrzostwach z uwagi na udział w Meczu o Mistrzostwo Świata z GM-em Ding Lirenem, tegoroczny turniej rozpoczął w imponującym stylu. Po remisie w pierwszej rundzie z GM-em Shawnem Rodrigue-Lemieux (Gukesh obronił przegraną pozycję) mistrz świata wygrał cztery kolejne partie i zakończył dzień w gronie liderów. 

Najwięcej problemów sprawiła mu wygrana z GM-em Alanem Pichotem — Gukesh musiał wykazać się precyzją, realizując przewagę w końcówce z wieżą i trzema pionami przeciwko wieży i skoczkowi, która ostatecznie przeszła w teoretycznie remisową pozycję z pionami na liniach „f” i „h”.

Co ciekawe, rundę później Arjun utrzymał dokładnie taką samą końcówkę w partii z Carlsenem.

Arjun, który w ubiegłym roku po pierwszym dniu rozgrywek miał na swoim koncie 4 z 5, tym razem poprawił ten wynik o pół punktu. W partii z drugiej rundy przeciwko GM-owi Bai Jinshiemu reprezentant Indii zagrał ciekawy gambit, w interesujący sposób poświęcając piona, jednak ostatecznie nie miało to wpływu na wynik pojedynku.

Najbardziej efektowną kombinację Arjun zaprezentował w kolejnej rundzie w partii z GM-em Aramem Hakobyanem. Posunięcie 30...Sf3! definitywnie przesądziło o losach ataku.

W gronie pięciu współliderów znalazł się również Vachier-Lagrave, który na tym etapie zeszłorocznej edycji zdobył 3,5 punktu w 5 partiach. W piątej rundzie Francuz pokonał GM-a Alexandra Grischuka, grając z imponującą dokładnością na poziomie 96%. MVL wzorowo poradził sobie z nietypową linią w wariancie Najdorfa w obronie sycylijskiej, a kluczowym momentem pojedynku okazał się taktyczny cios 23...Ge3!, który przesądził o losach partii.

Mówiąc o perspektywach zwycięstwa w turnieju, Vachier-Lagrave przyznał w wywiadzie dla FIDE: „W ostatnim czasie idzie mi lepiej w szachach szybkich niż błyskawicznych, choć gdy mam swój dzień, to blitz wypada u mnie lepiej”.

Artemiev, który również ma na koncie 4,5 pkt, swoje być może najbardziej wartościowe zwycięstwo odniósł w trzeciej rundzie, pokonując GM-a Amina Tabatabaeia. Nie była to partia pełna fajerwerków, ale wygranie końcówki z różnopolowymi gońcami i zaledwie pionem więcej przeciwko tak silnemu arcymistrzowi to duża sztuka.

W pięciu pierwszych rundach nie zabrakło również niespodziewanych rezultatów — najciekawsze z nich zestawiono poniżej. Największym zaskoczeniem dnia, biorąc pod uwagę różnicę rankingów, była wygrana IM-a Krishny (2392) z GM-em Teimourem Radjabovem (2661).

10 największych niespodzianek 1. dnia

GM Jonas Buhl Bjerre zasłużył na miano autora najlepszej pułapki debiutowej, która zadziałała w trzeciej rundzie w partii z GM-em Nodirbekiem Abdusattorovem. Pozornie logiczne 10…Hd7?? okazało się fatalnym błędem i po efektownym 11.Ge6!! partia była praktycznie rozstrzygnięta.

Bjerre wyjaśnił: „Zagrałem podchwytliwy debiut, więc rywal wpadł w pułapkę dość wcześnie, co pozwoliło mi wygrać zaskakująco szybko!”.

Na świętowanie jest jednak zdecydowanie za wcześnie, ponieważ do rozegrania pozostała jeszcze ponad połowa turnieju. Łącznie zaplanowano trzynaście rund, które zostaną rozegrane w ciągu dwóch kolejnych dni. W sobotę wszyscy liderzy zmierzą się ze sobą nawzajem, z wyjątkiem Gukesha, który zagra z najwyżej notowanym zawodnikiem mającym cztery punkty — GM-em Anishem Girim.

Kojarzenia rundy nr 6 – turniej Open | Pierwsze 10 szachownic

Sekcja kobiet: Zhu na samotnym prowadzeniu

Sytuacja w turnieju kobiet jest znacznie bardziej klarowna — na czele znajduje się jedna zawodniczka: Zhu Jiner.

Sekcja kobiet – wyniki po 4. rundzie | Top 36

Pełne wyniki dostępne tutaj 

Choć w tych mistrzostwach Zhu startuje z numerem 10, jest obecnie numerem dwa światowego rankingu w szachach klasycznych, ustępując jedynie Hou, która nie gra obecnie zbyt często. Zhu wygrała cykl Women’s Grand Prix 2024–25, zapewniając sobie tym samym awans do Turnieju Kandydatek FIDE 2026. Nic więc dziwnego, że to właśnie ona przewodzi stawce w turnieju kobiet.

Zapytana o źródła swojej ostatniej formy, chińska arcymistrzyni wyjaśniła, jakie zmiany zaszły ostatnio w jej życiu: „Może to dlatego, że po prostu czerpię przyjemność z grania w szachy, a do tego skończyłam już studia na uniwersytecie, więc mogę poświęcać im więcej czasu” — tłumaczyła.

Choć sama uważa, że „nie jest zbyt dobra w rapidzie” i skupia się przede wszystkim na czerpaniu radości z udziału w turnieju, wynik 4/4 jak na kogoś „niezbyt dobrego” prezentuje się naprawdę solidnie.

Rok temu po czterech rundach na samotnym prowadzeniu również znajdowała się tylko jedna zawodniczka, IM Alice Lee, lecz tym razem Amerykanka nie bierze udziału w turnieju. Zhu w ubiegłorocznej edycji w Nowym Jorku miała natomiast na swoim koncie 2,5 punktu po czterech partiach.

W obecnym turnieju odprawiła już z kwitkiem dwie zawodniczki z tytułem GM-a, jedną mistrzynię międzynarodową (IM) oraz jedną zawodniczkę z tytułem WGM. 

Za najlepszą partię Zhu można uznać jej zwycięstwo nad rozstawioną z numerem 11 GM Naną Dzagnidze. Choć grająca z pionem mniej Gruzinka miała dość aktywne figury i realne szanse na obronę remisu, Zhu znakomicie wykorzystała źle ustawionego gońca białych, a ciągła groźba w postaci ...c4 pozwoliła jej przechylić szalę zwycięstwa na swoją korzyść.

W porównaniu z liderką, reszta zawodniczek rozstawionych w pierwszej dziesiątce zanotowała nieco wolniejszy start, a większość z nich zakończyła dzień z wynikiem 3 punktów. Po 3,5 punktu zdobyły tylko GM Aleksandra Goryachkina i GM Harika Dronavalli, natomiast 3 punkty mają mistrzyni świata Ju, GM Tan Zhongyi, GM Bibisara Assaubayeva, GM Alexandra Kosteniuk oraz Humpy. GM Kateryna Lagno zdobyła 2,5 pkt, wygrywając zaledwie jedną partię i remisując trzy.

Powolny start oczywiście nie przekreśla jeszcze niczego — w zeszłym roku Humpy przegrała pierwszą partię, a mimo to ostatecznie wygrała cały turniej.

Poniżej przedstawiamy 10 najciekawszych niespodzianek z pierwszego dnia turnieju kobiet. Największą z nich było zwycięstwo FM Yining Chen nad IM Eline Roebers. To jedna z dwóch sensacyjnych porażek Holenderki, która później zdołała jednak wygrać dwie kolejne partie.

10 największych niespodzianek

Trzeba oczywiście pamiętać, że ranking rapid GM Vaishali Rameshbabu wynoszący 2359 nie oddaje jej realnej siły, więc jej wygrana z Tan nie była aż tak wielkim zaskoczeniem. Mimo to właśnie w tej partii doszło do jednej z największych wpadek — chińska arcymistrzyni, mając wyraźną przewagę, podstawiła mata w 1 ruchu na ostatniej linii.

W pierwszej sobotniej rundzie Zhu zagra z trzecią zawodniczką z listy startowej, Goryachkiną. Ponieważ turniej jest rozgrywany na dystansie 11 rund, sytuacja w tabeli może jeszcze jednak ulec poważnym zmianom.

Kojarzenia rundy nr 5 – turniej kobiet | Pierwsze 10 szachownic

Poprzednie artykuły:

• Carlsen On World Rapid & Blitz: 'As Long As I’m In Good Shape, I’ll Be A Dangerous Man'
• Carlsen Confirmed For World Rapid & Blitz Championship As FIDE Announces Field
• FIDE On World Blitz Format Change: 'Too Many Non-Games'
• FIDE Introduces Armageddon Rule, Changes World Blitz Championship Format Again