Tarix bizga nimani aytmoqda?

♟ Shaxmatning vatani — Oʻzbekistonmi?
Tarix bizga nimani aytmoqda?
Shaxmat tarixiga oid eng mashhur qarashga ko‘ra, bu o‘yin taxminan 1500 yil avval Hindistonda paydo bo‘lgan va keyinchalik butun dunyoga tarqalgan. Bugun shaxmat insoniyat tamaddunining ajralmas qismiga aylangan.

Ammo so‘nggi tarixiy va arxeologik topilmalar bu masalaga boshqacha qarashga majbur qilmoqda.

 
🏺 Samarqanddan topilgan noyob topilma
Mirzo Ulug‘bek nomidagi O‘zbekiston Milliy universiteti professori, arxeolog Yuriy Buryakov 1990 yilda Samarqandning qadimiy qismi — Afrosiyob hududida olib borilgan qazishmalar davomida fil suyagidan yasalgan 7 dona shaxmat haykalchasini aniqladi.

👉 Muhim jihati:

Bu topilma hozirgacha topilgan eng to‘liq qadimiy shaxmat to‘plami hisoblanadi.
 
🗿 Dalvarzintepadagi kashfiyot
1996 yilda yapon arxeologlari O‘zbekiston janubidagi qadimiy Dalvarzintepa hududida, Kushon imperiyasi davriga oid yana ikkita noyob shaxmat haykalchasini topishdi.

📌 Bu topilmalar nimani anglatadi?

Shaxmat miloddan avvalgi II asrdayoq qadimiy O‘zbekiston hududida mavjud bo‘lgan bo‘lishi mumkin.
Bu esa shaxmat faqat Hindistonda paydo bo‘lib, keyinroq Markaziy Osiyoga kelgan degan fikrni qayta ko‘rib chiqishga sabab bo‘ladi.
 
🌍 Xulosa
Albatta, shaxmatning zamonaviy qoidalari Hindistonda shakllangan bo‘lishi mumkin. Ammo:

Markaziy Osiyo, xususan hozirgi O‘zbekiston hududi
shaxmatning eng qadimiy markazlaridan biri bo‘lganini inkor etib bo‘lmaydi.
Ehtimol, shaxmat:

bir hududda emas, balki bir necha sivilizatsiya chorrahasida shakllangan buyuk o‘yindir.
 
❓ Siz nima deb o‘ylaysiz?
💬 Izohlarda fikringizni yozing:
1️⃣ Shaxmatning asl vatani qayer deb o‘ylaysiz?
2️⃣ Afrosiyob va Dalvarzintepa topilmalari fikringizni o‘zgartirdimi?
3️⃣ Markaziy Osiyo shaxmat tarixida qanday rol o‘ynagan?

👉 Agar mavzu qiziq bo‘lsa, follow bosishni unutmang!