Forum

Ur 40th member

Satranç, yaygın inanışa göre, Doğu kökenli bir oyundur. Birçok araştırmacı, satrancın 6. yüzyılda ya da daha öncesinde Hindistan'da doğduğunu savunur. Bu ölümsüz oyunun Müslümanlar'dan İspanyollar'a, Bizanslılar'dan da İtalyanlar'a geçerek tüm Avrupa'ya yayıldığı söylenir. Ama hep merak etmişimdir: Satranç taşlarının en önemlisi olmasa da en güçlüsü olan 'Vezir', Batı dünyasında neden ya da nasıl 'Kraliçe' (Queen) adını almıştır? 'Şah'ın Batı'ya gidildikçe 'Kral'a (King) dönüşmesi daha anlaşılır bir durumdur da, 'Vezir'in 'Kraliçe'ye, başka bir deyişle eril bir taşın dişil bir taşa dönüşmesi biraz şaşırtıcıdır. Gerçi Doğu'da, İran'da ve Arap ülkelerinde 'Fil' diye bilinen taş, Batı'da 'Piskopos' (Bishop) olmuş; bizim 'At' dediğimiz taş da 'Şövalye'ye (knight) dönüşmüş. Bizde 'Kale' denen taşa, İngilizler 'Rook' diyorlar; 'Rook' ise, Hintçede 'Ruh'tan, Farsçada 'Roh'tan (Asker) geliyor. Ama bunlara bir diyeceğim yok. Çünkü, neresinden bakarsak bakalım bir Doğu oyunu olan satranç, belli ki, bir ordunun savaş düzenine dayalı, sapına kadar erkek kökenli bir oyundur. Satranç ve taşların hareketi, doğal olarak, yüzyıllar boyu coğrafyadan coğrafyaya, iklimden iklime karmaşık bir evrim süreci yaşamış. Zaman içinde taşların ilerleyişi ve özellikleri de değişimlere uğramış. 'Vezir'in zamanla cinsel bir değişim geçirerek Batı'da 'Kraliçe'ye dönüşmesi ise, Stanford Üniversitesi öğretim üyelerinden Marilyn Yalom'un kısa bir süre önce yayımlanan Birth of the Chess Queen (Satranç Kraliçesinin Doğuşu) adlı kitabının konusu olmuş. 'Şah', bütün yönlerde yalnızca bir kare ilerleyebilir, ama oyunun ister istemez en önemli taşıdır. 'Şah'ınız kıstırılıp kaçamayacak bir duruma düştü mü, feriştahı gelse kurtaramaz sizi, mat olduğunuzun resmidir. Öteki taşlar, 'Fil', 'Kale', 'At', 'Piyon' hep belirli yollardan hareket ederler. 'Vezir'e gelince, nerdeyse her şeye gücü yeter. Önüne bir engel çıkmadığı sürece satranç tahtasını herhangi bir yönde boydan boya geçebilir; üstelik, hem 'Kale' gibi sütunlar ve sıralar üzerinde, hem de 'Fil' gibi çaprazlar üzerinde. Tıpkı şahını koruyan, ona akıl veren, onun askerlerine komuta eden, düşmana saldırıyı yöneten gerçek bir vezir gibi. Tarihçileri, bu oyunun en eski dönemlerinde Hindistan ve İran'da kullanılan satranç taşlarının figürlü olduğunu belirtirler. 'Şah', şaha benzer; 'Vezir', vezire; 'Fil', file. Sonradan, İslâm dünyasındaki suret yasağı, satranç taşlarını figürsüzleştirir, soyut biçimler verilir taşlara. Satranç, Ortaçağ başlarında Emeviler'in egemenliğindeki İspanya üzerinden Avrupa'ya yayıldığında, taşlarda insan figürleri yeniden belirir. Kültür tarihçisi Marilyn Yalom, yaptığı araştırmalar sırasında, 990 yılında yazılmış bir şiire rastlamış. İsviçre'deki Einsiedeln manastırındaki bir keşişin yazdığı 'Satranç Üzerine Dizeler' adlı şiirde, 'Vezir'den 'Kraliçe' olarak söz ediliyormuş. Yalom, araştırmalarını derinleştirdiğinde, Geoffrey Chaucer'da da karşılaşmış 'Kraliçe'yle. Ama günümüzdeki karşı konulmaz gücüyle 'Kraliçe'nin en açık seçik betimini Luis Ramiriz de Lucena'nın 1496'da İspanya'da yayımlanan Aşk ve Satranç Sanatı Üzerine Söylev adlı kitabında bulmuş. Yalom'un anlattıklarına bakılırsa, bizim 'Vezir' dediğimiz taşın adı ve cinsiyeti değişirken gücünde de büyük bir değişim meydana gelmiş. Eskiden 'Vezir' çaprazlar üzerinde yalnızca bir kare ilerlerken, 15. yüzyıl Avrupası'nda 'Kraliçe' bugünkü müthiş gücüne erişmiş. Yalom'un, yanıtlamaya çalıştığı soru şu: Erkeklerin egemenliğindeki bir dünyada, 'Kraliçe'nin bunca güçlü olduğu bir oyun nasıl kabul gördü? Yalom, bu soruya tek bir kesin yanıt vermek yerine, yanıtı ortaya çıkarabilecek birkaç tarihsel/kültürel gösterge sunmayı yeğliyor. Birincisi, Ortaçağ Avrupası'nda Meryem Ana'nın bir güç figürü olarak ululanması. Hz. İsa'nın anasının, Yeni Ahit'te Tanrı'nın uysal ve itaatkâr hizmetkârı olarak görülmesine karşılık, Ortaçağda güç ve görkemle donatıldığını vurguluyor Yalom. Sonra, gene Ortaçağda nerdeyse bir tapım gibi ortaya çıkan saray aşkından söz açıyor; her şövalyenin tapınırcasına bağlılık duyduğu bir hanımefendisi olduğundan söz ediyor. "Bu hanımefendi bazen erişilmez ve evli bir soylu kadın olabiliyordu," diyor. "Şövalye, ortaya koyduğu yiğitliklerde esin gücünü ondan alıyordu." Yalom, satranç 'Kraliçe'sinin yükselişindeki etkenlerden biri olarak da, gerçek yaşamda güçlü kraliçelerin, özellikle de 15. yüzyılın ikinci yarısında Kastilya kraliçesi I. Isabella'nın ortaya çıkışını görüyor. Yalom'a göre, güçlü 'satranç kraliçesi'nin Güney Avrupa'da boy göstermesi hiç de rastlantı değil. Marilyn Yalom'un kitabı, satranç âlemindeki bu cinsiyet değişiminin toplumdaki, Ortaçağ Avrupa toplumundaki karşılıklarını araştırıyor.

Satranç öyle gizemli bir oyundu ki; tüm dünya ahalisi gece - gündüz satranç oynasa, yine de satrancın tüm sırlarını keşfedemez. Başka bir örnekle; bir çölde ki her kum taneciği büyük bir sırdır ve bizim bunları öğrenebilmemiz için, hiç durmadan ve yakıcı güneşin altında bunları toplamamız gerekir. İşte bizler de böyle bir gizemin yolcularıyız. Bu siteye giren ve satranç oynayan herkes aynı çölde yaşayan ve tüm kum taneciklerini toplamak için can atan insanlardır. Bu insanlardan en çok kum taneciği toplayanların dahi hiç birşey bilemeyecek kadar bu çölden kum taneciği topladıklarını söyleyebilirim. Şu ana kadar kaç tane dünya şampiyonunun satrancın tüm sırlarını keşfettiğini duydunuz? Elbette hiç birisi... Eğer keşfeden olsadı hiç yenilmezdi. Lakabı da "yenilmez" olurdu. İşte satranç böyle gizemli bir dünyadır. Herkes bu dünyada elinden geldiğince iyi bir oyuncu olmaya çaba gösterir. Kimsenin çabası boşuna çıkmaz, aksine herkes, her oyunda yeni birşeyler öğrenir. Bu öğrendiklerinden bir sürü şey çıkarır ve bilgisine bilgi katar. Her yeni bilgi öğrenişinde hemen onu sever uygulamaya başlar. Onun tehlikelerini de öğrenince hemen döner... Satrancın tek bunlara değil de, hayatımıza yansıyan bir çok yönü vardır. Bazen vezirimizi feda ederiz. Niye?.. Rakibi mat etmek, onu yenmek için. Bunun hayatımıza yansıyan yönünü rahatlıkla görebiliriz. Sonunda bir milletin kuruluşu varsa en sevdiğimizi dahi feda etmeliyiz (onu bilerek öldürmeyi kast etmiyorum). Satrançta bir piyonun bile büyük bir önemi vardır, gerçek hayatımızda en küçük şeye bile önem vermeliyiz demektir bu. Unutmayalım; gözümüzle göremediğimiz, bizden kat kat küçük bir mikrop bizi yatağa düşürür. Yahutta öldürür. Satrancın bu gizemli yönlerini keşfettikten sonra, satrancın sadece bir oyun mu, yoksa hayatımızla eşdeğer anlam taşıdığını mı öğreniriz? Satrancın bu gizemli dünyasından birkaç şey bahsettik; ama halâ % 0,1'inden bahsettik. Kim bilir, çözümleyemediğimiz hangi yönleri var?

hemmekişa salam, menem turkmenistandan özüm, yöne şuwagr türkiyede, adym Stas, şu grubyn hiç oyunlar yok, maç zad edelimi başga gruplar bilen, name diyyanyz?

Eger bosh bolsaniz sizi oyunumuza garashyan. http://www.chess.com/groups/team_match.html?id=26992

Chess is a fairy tale of 1001 blunders. - Savielly Tartakower Chess is a beautiful mistress. - Larsen Chess is life. - Bobby Fischer Chess is like life. - Boris Spassky Chess is everything - art, science, and sport. - Karpov Chess is 99 percent tactics. - Teichmann Chess is really 99 percent calculation - Soltis Chess is mental torture. - Kasparov Chess is ruthless: you've got to be prepared to kill people. - Nigel Short Chess is a sea in which a gnat may drink and an elephant may bathe - Indian proverb Chess is as much a mystery as women - Purdy Chess, like love, like music, has the power to make men happy. - Tarrasch You cannot play at chess if you are kind-hearted. - French Proverb Morphy was probably the greatest genius of them all. - Fischer Every chess master was once a beginner. - Chernev Life is too short for chess. - Byron A good player is always lucky. - Capablanca A chess game is divided into three stages: the first, when you hope you have the advantage, the second when you believe you have an advantage, and the third... when you know you're going to lose! - Tartakower When the chess game is over, the pawn and the king go back to the same box - Irish saying contributed by Etienne Goldstein When you see a good move wait - look for a better one. - Emanuel Lasker Play the opening like a book, the middle game like a magician, and the endgame like a machine. - Spielmann All that matters on the chessboard is good moves. - Bobby Fischer The pawns are the soul of chess. - Philidor The blunders are all there on the board, waiting to be made. - Tartakover No price is too great for the scalp of the enemy King. - Koblentz The winner of the game is the player who makes the next-to-last mistake. - Tartakover A man surprised is half beaten. - Proverb Chess is 99 percent tactics. - Teichmann There are two types of sacrifices: correct ones and mine. - Tal The defensive power of a pinned piece is only imaginary. - Nimzovich The pin is mightier than the sword. - Reinfeld The combination player thinks forward; he starts from the given position, and tries the forceful moves in his mind. - Emanuel Lasker Discovered check is the dive-bomber of the chessboard. - Fine If the student forces himself to examine all moves that smite, however absurd they may look at first glance, he is on the way to becoming a master of tactics. - Purdy The tactician knows what to do when there is something to do; whereas the strategian knows what to do when there is nothing to do. - Gerald Abrahams Examine moves that smite! A good eye for smites is far more important than a knowledge of strategical principles. - Purdy The scheme of a game is played on positional lines; the decision of it, as a rule, is effected by combinations. - Reti In the perfect chess combination as in a first-rate short story, the whole plot and counter-plot should lead up to a striking finale, the interest not being allayed until the very last moment. - Yates and Winter A thorough understanding of the typical mating continuations makes the most complicated sacrificial combinations leading up to them not only not difficult, but almost a matter of course. - Tarrasch It's always better to sacrifice your opponent's men. - Tartakover The middlegame I repeat is chess itself; chess with all its possibilities, its attacks, defences, sacrifices, etc. - Znosko-Borovsky Before the endgame, the gods have placed the middlegame. - Tarrasch Every pawn is a potential Queen. - Mason The Passed Pawn is a criminal, who should be kept under lock and key. Mild measures, such as police surveillance, are not sufficient. - Nimzovich A Passed Pawn increases in strength as the number of pieces on the board diminishes. - Capablanca Any material change in a position must come about by mate, a capture, or a Pawn-promotion. - Purdy Even a poor plan is better than no plan at all. - Mikhail Chigorin It is not a move, even the best move, that you must seek, but a realisable plan. - Znosko-Borovsky Methodical thinking is of more use in chess than inspiration. - Purdy Chess is the art of analysis. - Botvinnik Chess mastery essentially consists of analysing chess positions accurately. - Botvinnik Half the variations which are calculated in a tournament game turn out to be completely superfluous. Unfortunately, no one knows in advance which half - Jan Tinman