x
Szachy - graj & ucz się

Chess.com

Za darmo - w Google Play

Za darmo - w Win Phone Store

Widok
Naucz się grać w szachy

Jak grać w szachy: zasady i podstawy

Nigdy nie jest za późno aby nauczyć się grać w szachy - najpopularniejszej gry na świecie! Nauka zasad szachowych jest prosta:

Krok 1. Jak ustawić szachownicę

Na początku gry szachownica jest ułożona w ten sposób, że zawodnik ma białe (lub jasne) pole na najbliższej mu linii po prawej stronie. Początkowe ustawienie figur jest zawsze takie samo. Piony stoją na drugiej linii. Miejscem wież są rogi szachownicy. Obok nich stoją skoczki, a dalej gońce. Na centralnych polach stoi hetman (który zawsze zajmuje pole własnego koloru) oraz król.

Jak ustawić szachownicę

Krok 2. Jak poruszają się szachowe figury

Każdy z 6 różnych rodzajów bierek porusza się inaczej. Figury nie mogą przechodzić przez inne figury (chociaż skoczek potrafi przeskakiwać nad innymi bierkami) i nigdy nie mogą pójść na pole, na którym stoi ich własna figura. Jednak, mogą być przestawione na miejsce figury przeciwnika, która zostaje zbita. Generalnie figury są przestawiane na pola, na których mogą bić inne figury (poprzez zajęcie ich pól oraz ich zastąpienie), bronić własne figury lub kontrolować ważne pola w partii.

Jak poruszać się Królem w szachach

Król jest najważniejszą figurą, ale jedną z najsłabszych. Król może poruszać się tylko o jedno pole w dowolnym kierunku - w górę, w dół, na boki, i po skosie. Król nigdy nie może wejść na pole szachowane (na którym mógłby zostać zbity). Kiedy król jest atakowany przez inną figurę, nazywamy to "szach".

Jak poruszać się szachowym królem

Jak poruszać się Hetmanem w szachach

Hetman jest najsilniejszą figurą. Może iść wzdłuż jednego z kierunków - naprzód, w tył, w boki lub po skosie - tak daleko, jak jest to możliwe, pod warunkiem że nie przechodzi przez figury tego samego koloru, co on sam. I, jak ze wszystkimi innymi figurami, jeśli hetman zbije figurę przeciwnika, jego ruch jest zakończony. Zauważ jak biały hetman zbija czarnego hetmana, a wtedy czarny król zostaje zmuszony do ruchu.

Jak poruszać się szachowym hetmanem

Jak poruszać się Wieżą w szachach

Wieża może poruszać się tak daleko, jak chce, ale tylko do przodu, do tyłu i na boki. Wieże są szczególnie potężnymi figurami, kiedy chronią siebie nawzajem i współpracują!

Jak poruszać się szachową wieżą

Jak poruszać się Gońcem w szachach

Goniec może iść tak daleko, jak chce, ale tylko po skosie. Każdy goniec rozpoczyna partię na jednym kolorze (białym lub czarnym) i musi zawsze zostać na tym kolorze. Gońce świetnie ze sobą współpracują, ponieważ przykrywają nawzajem swoje słabości.

Jak poruszać się szachowym gońcem

Jak poruszać się Skoczkiem w szachach

Skoczek porusza się w sposób całkowicie odmienny od reszty figur. Podczas jednego ruchu idzie o 2 pola w danym kierunku, a potem o jedno pole pod kątem prostym. Jego ruch przypomina kształt litery "L". Co ważne, skoczek jest jedyną figurą, która może przeskakiwać inne figury.

Jak poruszać się szachowym skoczkiem

Jak poruszać się Pionkiem w szachach

Pionki są niezwykłe ponieważ (w przeciwieństwie do figur) poruszają się inaczej niż biją: chodzą prosto, natomiast biją po skosie. Pionek porusza się o jedno pole do przodu, za wyjątkiem swojego pierwszego ruchu w danej partii, kiedy to ma możliwość ruchu o 2 pola do przodu. Bije natomiast zawsze o jedno pole po skosie. Pionek nigdy nie porusza się ani nie bije do tyłu. Jeśli figura przeciwnika znajduje się na polu bezpośrednio przed pionkiem, nie może on poruszyć się ani zbić tej figury.

Jak poruszać się szachowym pionkiem

Krok 3. Odkryj specjalne zasady w szachach

Jest kilka specjalnych zasad w szachach, które na pierwszy rzut oka mogą nie wydawać się logiczne. Zostały stworzone, aby uczynić grę ciekawszą i interesującą.

Jak promować pionka w szachach

Pionki mają jeszcze jedną specjalną zdolność, czyli jeśli pionek dojdzie do końca szachownicy, może stać się jakąkolwiek inną szachową figurą (nazywamy to promocją). Pionek może być promowany w jakąkolwiek figurę. Powszechnym błędnym przekonaniem jest że pionki mogą być wymieniane tylko na figury, które zostały wcześniej zbite. NIE jest to prawda. Pionek jest zazwyczaj przemieniamy w hetmana. Tylko pionki można promować.

Jak promować pionka

Jak zrobić "en passant" w szachach

Ostatnia zasada odnośnie pionków jest nazywana "en passant", co po francusku oznacza "w przelocie". Jeśli pionek idzie o dwa pola w swoim pierwszym ruchu, a tym samym staje obok pionka przeciwnika (w istocie przeskakując pole, na którym byłby zbity), ten inny pionek ma możliwość zbicia tego pierwszego pionka w przelocie. Ten specjalny ruch musi zostać zrobiony natychmiast po tym jak pierwszy pionek się ruszył, w przeciwnym razie opcja bicia nie będzie już dostępna. Przeklikaj poniższy przykład, aby lepiej zrozumieć tę osobliwą, ale ważną zasadę.

Jak zbić w przelocie

Jak zrobić roszadę w szachach

Jedna ze specjalnych szachowych zasad jest nazywana roszadą. Ten ruch pozwala Ci zrobić dwie ważne rzeczy w jednym ruchu: zapewnić Twojemu królowi bezpieczeństwo (miejmy nadzieję) oraz wprowadzić Twoją wieżę do gry. Na ruchu gracza, może on przesunąć swojego króla o dwa pola w bok, a wtedy wieżę z rogu na drugą stronę króla. (Zobacz przykład poniżej.) Jednak, aby zrobić roszadę, muszą być spełnione następujące warunki:

  • musi to być pierwszy ruch tego króla
  • musi to być pierwszy ruch tej wieży
  • nie może być żadnych figur między królem i wieżą, aby dokonać ruchu
  • Król nie może być w szachu ani przechodzić przez szacha

Zauważ, że kiedy robisz roszadę w jedną stronę, król jest bliżej rogu szachownicy. Taka roszada jest nazywana "krótką". Roszada w drugim kierunku, przez pole, na którym stał hetman, nazywana jest "długą roszadą". Niezależnie od tego, w którą stronę, król zawsze idzie o dwa pola w roszadzie.

Jak zrobić roszadę w szachach

Krok 4. Dowiedz się kto wykonuje pierwszy ruch w szachach

Gracz z białymi figurami zawsze porusza się pierwszy. Dlatego gracze generalnie decydują, kto zagra białymi poprzez losowanie, takie jak rzut monetą lub zgadywanie przez jednego z graczy, jaki jest kolor pionka, ukrytego w dłoni drugiego gracza. Wtedy biały wykonują pierwszy ruch, potem czarne, potem znowu białe, znów czarne i tak aż do końca partii. Prawo pierwszego ruchu jest małą przewagą, która daje zawodnikowi, grającemu białymi szansę natychmiastowego ataku.

Krok 5. Przejrzyj zasady jak wygrać partię szachów

Są dwa sposoby na zakończenie partii szachów: poprzez mata lub remis.

Jak dać mata w szachach

Celem partii jest zamatowanie króla przeciwnika. Dzieje się to wtedy, gdy król jest pod szachem i nie może się spod niego wydostać. Są tylko trzy sposoby obrony przed szachem: ucieczka (chociaż nie można wtedy zrobić roszady!), zasłona przed szachem przy pomocy innej bierki lub zbicie figury, grożącej królowi. Jeśli król nie może uchronić się przed szachem, wtedy jest koniec partii. Zwyczajowo król nie zostaje zbity ani usunięty z szachownicy, a partia zostaje uznana za zakończoną.

Jak dać mata w szachach

Jak zremisować w partii szachowej

Zdarza się, że partia nie kończy się zwycięstwem żadnego z graczy, ale remisem. Istnieje 5 możliwych powodów remisu:

  • Osiągamy pata, kiedy jest kolej jednego gracza, ale jego król NIE jest szachowany, a nie ma on już żadnego prawidłowego ruchu
  • Gracze mogą po prostu zgodzić się na remis i zakończyć grę
  • Nie ma wystarczającej ilości figur na szachownicy aby dać mata (przykład: król i goniec vs król)
  • Gracz deklaruje remis jeśli dokładnie ta sama pozycja jest powtarzana trzy razy (choć niekoniecznie trzy razy z rzędu)
  • W kolejnych 50 ruchach żaden z graczy nie poruszył pionka ani nie zbił niczego

Krok 6. Studiuj podstawowe strategie szachów

Istnieją cztery proste rzeczy, które powinien znać każdy szachista:

Chroń swojego króla

Zabierz swojego króla do rogu szachownicy, gdzie zazwyczaj jest bezpieczniejszy. Nie zwlekaj z roszadą zbyt długo. Zazwyczaj najlepiej jest zrobić roszadę tak szybko jak to możliwe. Pamiętaj, nieważne jak blisko jesteś zamatowania króla przeciwnika, jeśli on zamatuje Twojego jako pierwszy!

Nie oddawaj figur

Nie trać lekkomyślnie swoich figur! Każda figura jest wartościowa i nie możesz wygrać partii bez figur do dania mata. Jest prosty system, którego większość graczy używa do śledzenia względnych wartości szachowych figur. Jak wiele warte są szachowe figury?

  • Pion jest wart 1
  • Skoczek jest wart 3
  • Goniec jest wart 3
  • Wieża jest warta 5
  • Hetman jest wart 9
  • Król jest nieskończenie cenny

Na końcu partii te punkty nic nie znaczą - to jest po prostu system, którego możesz użyć do podjęcia decyzji w trakcie gry, która pomaga wiedzieć kiedy zbić, wymienić lub wykonać inne ruchy.

Ucz się podstawowych strategii szachowych

Kontroluj centrum szachownicy

Powinieneś starać się kontrolować centrum szachownicy swoimi figurami i pionami. Jeśli będziesz je kontrolować, będziesz tym samym mieć więcej przestrzeni do poruszania się swoimi figurami, a przeciwnikowi utrudnisz zajmowanie dogodnych pozycji przez jego siły. W przykładzie powyżej białe prawidłowo walczą o centrum, a czarne popełniają błędy.

Użyj wszystkich swoich szachowych figur

W powyższym przykładzie białe mają wszystkie swoje figury w grze! Twoje figury nie robią niczego dobrego, kiedy siedzą z tyłu na pierwszej linii. Spróbuj wyprowadzić wszystkie swoje figury, tak abyś miał ich więcej pod ręką, kiedy zaatakujesz króla. Używanie jednej lub dwóch figur do ataku nie zadziała przeciwko żadnemu przyzwoitemu przeciwnikowi.

Krok 7. Trenuj poprzez granie wielu partii

Najważniejszą rzeczą, jaką możesz zrobić, aby stać się lepszy, jest granie dużo w szachy! Nie ma znaczenia czy grasz w domu z przyjaciółmi lub rodziną, czy też online, musisz grać dużo partii, aby zrobić postęp. Obecnie łatwo znaleźć partię szachów online! Kliknij tutaj, gdzie można grać w szachy.

Jak grać szachowe warianty

While most people play standard chess rules, some people like to play chess with changes to the rules. These are called "chess variants". Each variant has its own rules.

Jak grać w szachy 960

Szachy 960 obejmują wszystkie zasady, które stosowane są w standardowych szachach poza początkową pozycją figur na pierwszej (ósmej) linii, które ustawione są losowo w jednej z 960 możliwych pozycji. Roszada jest wykonywana tak samo jak w standardowych szachach, z królem i wieżą lądującymi na ich normalnych polach po roszadzie (g1 i f1 lub c1 i d1). W 960 gra się jak normalnie, ale większa jest różnorodność debiutów.

Jak grać z regułami szachowego turnieju

Wiele turniejów ma zestaw powszechnych, podobnych zasad. Te zasady niekoniecznie mają zastosowanie do gry w domu lub online, ale możesz chcieć poćwiczyć z nimi pomimo to.

  • Dotknięta idzie - Jeśli gracz dotknie jednej ze swoich figur, musi ruszyć się tą figurą, pod warunkiem, że może ona wykonać prawidłowy ruch. Jeśli zawodnik dotknie bierki przeciwnika, musi tę bierkę zbić. Gracz, który chciałby tylko poprawić bierkę na szachownicy, musi najpierw zgłosić taki zamiar, zazwyczaj mówiąc "poprawiam".
  • Zegary szachowe - Większość turniejów używa zegarów szachowych aby uregulować czas, poświęcany na każdą partię, nie na każdy ruch. Każdy z graczy otrzymuje tę samą ilość czasu do namysłu na całą partię i może zdecydować, jak nim zarządzać. Kiedy gracz wykonuje ruch, wtedy naciska przycisk lub uderza dźwignię, aby uruchomić zegar przeciwnika. Jeśli zawodnikowi skończy się czas, a przeciwnik to zgłosi, wtedy zawodnik, któremu czas się skończył, przegrywa partię (chyba że przeciwnik nie ma wystarczająco dużo figur, aby zamatować, to w takim przypadku jest remis).

Często zadawane szachowe pytania (FAQs)

Jak stać się lepszym w szachy?

Znajomość zasad i podstawowych strategii to tylko początek - w szachach jest tak wiele do nauki, że przez całe swoje życie możesz nie dać rady się wszystkiego nauczyć! Aby polepszać swoje umiejętności powinieneś robić trzy poniższe rzeczy:

  1. Graj dużo w szachy - po prostu nie przestawaj grać! Graj tak dużo, jak to możliwe. Powinieneś uczyć się z każdej partii - z tych, które wygrałeś oraz z tych, które przegrałeś.
  2. Studiuj, korzystając z szachowych lekcji - jeśli naprawdę chcesz zrobić szybki postęp, to powinieneś pobierać szachowe lekcje online. Znajdziesz szachowe lekcje online tutaj.
  3. Baw się dobrze - nie załamuj się jeśli nie wygrasz wszystkich partii natychmiast. Każdy przegrywa - nawet mistrzowie świata. Pod warunkiem, że będziesz kontynuował dobrą zabawę i wyciągał wnioski z partii, które przegrywasz, to możesz cieszyć się szachami na zawsze!

Jaki jest najlepszy pierwszy ruch w szachach?

Jako że nie ma jednego, ogólnie uznawanego, najlepszego ruchu w szachach, jest ważne aby spróbować kontrolować centrum od samego początku. To zazwyczaj skutkuje tym, że większość graczy gra jednym z centralnych pionków (naprzeciw króla lub hetmana) naprzód o dwa pola, 1. d4 lub 1. e4. Niektórzy gracze wolą 1. c4 lub 1. Sf3. Większość innych ruchów nie jest tak dobra. Bobby Fischer wierzył, że rozpoczęcie partii królewskim pionkiem 1. e4 jest najlepsze.

Który kolor rozpoczyna w szachach?

Gracz z białymi figurami zawsze porusza się pierwszy.

Czy pionek może iść do tyłu?

Pionki nie mogą ruszać się do tyłu. Jednak, kiedy pionek dojdzie do końca szachownicy, musisz promować go w inną figurę (taką jak hetman). Wtedy porusza się jak ta figura i może chodzić do tyłu.

Czy możesz ruszyć się więcej niż jedną figurą w trakcie jednego ruchu w szachach?

Możesz poruszać się tylko jedną figurą w czasie, kiedy jest Twoja kolej na ruch - z jednym wyjątkiem! Kiedy robisz roszadę, ruszasz się zarówno królem, jak i wieżą w jednym ruchu.

Która szachowa figura jest najważniejsza?

Król jest najważniejszą szachową figurą. Jeśli tracisz króla, przegrywasz partię. Ale hetman jest figurą najsilniejszą.

Kiedy wynaleziono szachy?

Początki szachów nie są do końca jasne, chociaż większość wierzy, że ewoluowały one z szacho-podobnych gier rozgrywanych w Indiach prawie dwa tysiące lat temu. Szachy, jakie znamy dzisiaj, pochodzą z mniej więcej 15-tego wieku, kiedy to stały się popularne w Europie.

Co jest celem szachów?

Szachy to gra, rozgrywana pomiędzy dwoma przeciwnikami po dwóch stronach szachownicy zawierającej 64 pola o naprzemiennych kolorach. Każdy zawodnik ma 16 bierek: jednego Króla, jednego Hetmana (zwanego też Królową), dwie Wieże, dwa Gońce, dwa Skoczki oraz osiem pionów. Celem gry jest danie mata Królowi przeciwnika. Mat ma miejsce wtedy, gdy jeden z Króli znajduje się pod atakiem (szachem) i nie ma możliwości spod niego uciec.

Gotowy aby rozpocząć granie w szachy? Zarejestruj się za darmo na chess.com i rozpocznij cieszenie się grą!

Zacznij grać w szachy

Zacznij grać w szachy

Teraz online