Dünya Satranç Şampiyonası 12. Oyun: Carlsen Eşitlik Bozmalara Ulaşmak İçin Daha İyi Bir Konumda Beraberlik Teklif Etti
Caruana - Carlsen maçının şampiyonu hızlı/yıldırım eşitlik bozma maçlarında belli olacak. | Fotoğraf: Maria Emelianova/Chess.com.

Dünya Satranç Şampiyonası 12. Oyun: Carlsen Eşitlik Bozmalara Ulaşmak İçin Daha İyi Bir Konumda Beraberlik Teklif Etti

On iki oyun ve 12 berabere. Artık Magnus Carlsen ve Fabiano Caruana arasında gerçekleştirilen 2018 Dünya Satranç Şampiyonası karar alıcı hiçbir oyun olmaksızın satranç tarihide bir ilk olarak kendine yer etti.

12. oyunda satranç analiz motorları ve maçı takip eden büyükusta analistinin evrensel bir şekilde Siyah'ın net bir şekilde daha üstün olduğu hakkında aynı fikirde olmasına rağmen, Carlsen'in dünya şampiyonunu eşitlik bozmaların belirlemesini tercih etmesiyle, oyuncular 31. hamlede beraberlikte karar kıldı.

Salı günkü boş günden sonra, Carlsen ve Caruana 28 Kasım çarşamba günü hızlı (ve gerekirse yıldırım) eşitlik bozma maçı oynayacak. Carlsen hızlı tempoda oynanacak olan eşitlik bozma maçının ilk partisinde Beyaz taşlarla oynayacak.

Beraberlikle biten on iki oyun hakkında üzülmeyin— 1863 yılında yine dünyanın en iyi iki oyuncusunu bir araya getiren dünya dama şampiyonasında tüm 40 oyunda berabere yapmışlardı (bunlardan 21'i tamamen aynıydı!)

Bugünün maçı tıpkı  tüm karakterlerim silahlarını bir yana bırakıp çayı nasıl içtiklerine dair konuştukları bir Tarantino filminin ilk yarısı gibiydi,

Carlsen oyundan sonra "Bu noktada devam etmek için doğru düşünce yapısında değildim," dedi.

Arkady Dvorkovich 2018 World Chess Championship.

FIDE başkanı Arkady Dvorkovich oyunun başlangıcındaydı. | Fotoğraf: Maria Emelianova/Chess.com.

En azından unvanı paylaşamazlar. Ayrıca bugünün maçı en azından maçın ilk saatinde mümkün olan erken bir hamle tekrarıyla noktalanmadı. Satranç severler meydan okuyucu vezirini a4-b4-a4 şeklinde hareket ettirip hamle tekrarı yapmayıp 15.Fe3 ile mücadeleye devam ettiğinde rahat bir nefes aldılar.

Carlsen ve Caruana Çarşamba günü en büyük satranç tacını önümüzdeki iki sene boyunca kimin giyeceğine karar vermek için  25+10 zaman kontrolünde dört adet hızlı tempoda, belki de yıldırım temposunda (5+3) birkaç adet oyun oynayacak. Tam formatı bu makalenin altında bulabilirsiniz. Bugün basın toplantısı sırasında gerçekleştirilen renk seçimi kurasının sonucunda Carlsen ilk partide Beyaz taşlarla oynayacak.

Drawing of lots Caruana Carlsen Game 12 World Chess Championship 2018

Carlsen beyaz veziri seçti ve eşitlik bozma maçlarına beyaz taşlar ile başlayacak. | Fotoğraf: Maria Emelianova/Chess.com.

Carlsen'in oyun sonrası yorumlarından daha üstün konumuna rağmen eşitlik bozma maçlarına yöneldiği anlaşılıyordu. Özellikle seçtiği 25...a5 yerine 25...b5 gibi piyon hamlelerinin ardından bilgisayar analizlerini dinlemek istemediği göze çarpıyordu.

"Yaklaşımım konumun o noktada dengesini bozmak değildi," dedi. "...a5 ve ...e4 ile belki kazanç için oynayabileceğim bana tamamen güvenli bir konum veren net bir gidiş yolum vardı ve benim başka bir yol seçmem mantıksız göründü."

Caruana Carlsen Game 12 World Chess Championship 2018

Başka bir Sveshnikov ortaya çıkarken. | Fotoğraf: Maria Emelianova/Chess.com.

Genellikle konumsal gerçekliğe ve tutarlılığa her şeyin üzerinde değer veren süper GM'lere göre, Carlsen'i motivasyonunda net bir değişim vardı. En kesin hamlelere bakmıyordu. Onu çarşamba gününe ulaştıracak olan en sağlam hamle sırasına bakıyordu. ...b5 hamlesinin ona +2 bilgisayar değerlendirmesi verdiği söylendiğinde (bu maçta elde ettiği yüksek değer), Carlsen kayıtsız kalarak "Umursamıyorum," dedi.

Tam oynamak için hala çok fazla şey varken, bir anda minimum hamle sayısının ardından Carlsen beraberlik teklifi etti. Caruana bunu biraz düşündü ancak kabul etti, böyle bu parti maçın en kısa oyunu oldu (31 hamle).

Caruana Carlsen Game 12 World Chess Championship 2018

Son klasik partiye medyanın ilgisi büyüktü, küçük bir odada yaklaşık 50 kişi vardı. Fotoğrafçıların şartları idealden oldukça uzaktı, o kadar ki iyi bilinen satranç fotoğrafçısı David Llada odayı daha oyuncular gelmeden terketti. | Fotoğraf: Maria Emelianova/Chess.com.

Caruana, "Berabere teklifine biraz şaşırdım," dedi. "Bunu bir süre düşündüm. En azından bir sonraki hamlemin ne olması gerektiğini biliyorum; Af2-h3-g5 ve sonra Fe3-d4 oynamalıyım. Ancak burada asla daha iyi konumda olamam ve hiç aktif fikrim yok. Aksine Siyah daha iyi durumda ancak en azından en kötüsünü atlattığımı düşünüyordum. Birkaç hamle önce çok daha tehlikeli olduğunu düşündüm."

Günün biraz daha erken vakitlerinde, dünyanın en iyi büyükustalarından bazıları daha büyük bir mücadele olacağından emindi.

Bu yakında gerçekten pis bir hal alacak.

Maçın geneli için bu barış teklifinin ne anlama geldiğinin kısa bir toplu analizi için, son tur kahramanlıklarına aşina olan bir kişi ağırlığını koydu:

Magnus'un daha fazla zaman ile daha iyi bir konumda yaptığı bu şok edici berabere teklifi ışığında, onun hızlı [zaman kontrollerinde] favori olduğu değerlendirmemi yeniden gözden geçiriyorum. Eşitlik bozmalar muazzam asap gerektir ve o kendisinikini kaybediyor gibi görünüyor.

Caruana hızlı bir şekilde günden beklentilerini yeniden değerlendirdi. Sveshnikov'un bir tekrarının ardından, Carlsen atını b8'e geri çekmek yerine atını e7'ye sürerek yeni bir kırışıklık ekledi. Çok hızlı bir şekilde orijinal bir konum oluştu ve burada meydan okuyucunun şahını nereye koyması gerektiği net değildi.

Kasparov ve eski rakibi Vladimir Kramnik, f3 ve Kh2 fikri üzerine fazla düşünmedi ve bunu çoğunlukla Siyah'ın derinlemesine düşünmesini gerektiren zayıflıklar verdiğini iddia ettiler.

Caruana "Baskı kuracaktım ve fırsat ele geçirmem halinde bunu değerlendirmeyi denerdim," dedi. "Açılış istediğim şekilde gelişmedi. Çok zaman kaybetmiştim ve gerçekten pek rahat hissetmediğim bir konum elde etmiştim."

Fabiano Caruana Game 12 World Chess Championship 2018

Caruana bugün konumundan pek rahat değildi. | Fotoğraf: Maria Emelianova/Chess.com.

Tam olarak endişelendiği şey neydi? Rahatlamış görünen Caruana (yardımcısı Cristian Chirila Chess.com'a aynısını söyledi) samimiydi:

"29...Fa4 hakkında oldukça endişeliydim. Eğer 30.b3 oynarsam, [b3'teki] fedadan ya da geri gitmekten emin değildim. Muhtemelen 30.Kc1 oynamalıyım ancak 30...b5 düşündüm ve eğer alırsam, o zaman 31...Vb1 gibi birşey. Ve eğer 31.Fd4 o zaman bu konumu hiç beğenmezdiml [31...Fxd4 32.Vxd4 bxc4 33.Kxc4 Fb5 34.Kc3 Fxe2 35.Kxe2 Vb6 ya da belki 35...Kb8]. Sadece gerçekten pasif bir konumum var, şahım zayıf."

Caruana'nın süresi bir saatlik oyundan sonra hızlı bir şekilde 40 dakikaya inmişti. Carlsen hızlı hamleler yaparak baskıyı devam ettirmeyi istiyor gibi görünüyordu. Bu başka bir taktik miydi yoksa sadece hamlelerinden emin miydi?

Carlsen "Dürüst olmak gerekirse, sadece doğal hamleler yapmaya çalışıyordum, dedi. "Herkes tam olarak maksimuma yönelmediğimi görebiliyordu. Sadece baskı kurabileceğim ve tamamen güvende olan bir konum istedim. Eğer berabere tatmin edici bir sonuç olmasaydı, bariz şekilde buna farklı yaklaşırdım."

Sam Shankland

[GM Sam Shankland'ın analizinin Türkçe çevirisi rapora sonradan eklenecektir.]

Dünya şampiyonasının 12 oyununda neler olmuş olması gerektiğini mi bulmak istiyorsunuz?

Chess.com'un Bilgisayar Satranç Şampiyonası  CCC 3'ün düzenli programlamasını durdurup  12 oyunda Carlsen ve Caruana'nın beraberlikte anlaştığı konumu oynayacaklar.

Dünyanın en iyi satranç analiz motorları (Stockfish, Komodo, Houdini, ve Lc0 dahil) 27 Kasım gece 01:00'de dünya şampiyonası eşitlik bozmalarına kadar bu konumdan başlayan bonus oyunlar oynayacak.

Oyunları ve canlı sohbeti Chess.com/CCC adresinden takip edin.


GM Alex Yermolinksy'nin
 video analizini aşağıda bulabilirsiniz: 

Gazetecilerden birisi oyuncuların oyun ortasını farklı değerlendirdiğini söyledi. Carlsen "Bu konumun iyi falan olduğunu söylemiyorum," dedi. "Sadece risk almadan bunu nasıl kazanacağım net değildi ve ben risk almak istemedim. Burada pek bir tezat olduğunu düşünmüyorum," şeklinde yorumladı.

Bu noktada, Caruana katıldı. "Ben değerlendirmelerimizin muhtemelen oldukça benzer olduğunu düşünüyorum," dedi. "Yani her ikimizin de Siyah için net bir şekilde kazanan bir şey gördüğünü düşünmüyorum ancak Beyaz'ın baskı altında olduğu konusunda hemfikiriz. Bu tüm düzgün oyunculara göre bariz."

Caruana Carlsen Game 12 World Chess Championship 2018

Oyuncular Danny King ile basın toplantısında. | Fotoğraf: Maria Emelianova/Chess.com.

Barışçıl sonucu getiren bu el sıkışması iki haftadır Caruana'nın en sarsıntılı anlarından birini sona erdirmişti. Tıpkı bir kitaplıkta olduğu gibi, ilk ve oyunları biraz yana doğru kaymıştı, ancak ortadakilerin çoğu düzgündü. 

Caruana "Genel anlamda rahatladım çünkü bugün oldukça yakındı," dedi. "Oyun sırasında oldukça endişeliydim. Yenilginin eşinde olduğunuzu hissettiğinide ya da en azından çok tehlikeli bir konum elde ettiğinizde, o zaman oldukça iyi. "

Barış teklifi menajeriFM Espen Agdestein'i bile şaşırtmayı başarmıştı. Chess.com'a "Beklemiyordum ama sanırım Magnus, en iyisini biliyor," dedi. 

Caruana Carlsen Game 12 World Chess Championship 2018

En başından beri, Carlsen eşitlik bozmalara ulaştığı için memnundu. | Fotoğraf: Maria Emelianova/Chess.com.

Eşitlik bozma hakkında her iki oyuncu da kendine güveniyor gibi görünüyordu.

Carlsen "Bariz bir şekilde çok iyi şanslarımın olduğunu düşünüyorum ancak ne olacağını bilmiyorum," dedi. "Bugünden önce eşitlik bozma elde etmenin iyi bir sonuç olacağını düşündüm bu yüzden bu konuda hala mutluyum."

Caruana önceki turlarda onun da şanslarının gayet iyi olduğunu ve birçok uzmanın ona biçtiğinden daha fazla olduğunu belirtmişti.

Maç yönergesinin 13.1 nolu kuralına göre, maçı eşitlik bozmalarda kazanmak ödülün klasik satraçta kazanmaktan yüzde beş daha az olmasına yol açıyor. Bu kulağa bir özellikten ziyade bir hataymış gibi geliyor. Beklenildiği gibi, her iki oyuncu da oyunlarını bu ufak fark etkilememiş ve durumu pek umursamıyor gibi görünüyordu.

Her iki oyuncu da tüm partileri berabere sonuçlanan bir maçın satranç açısından ne anlama geldiği konusunda pek kafa yormuş gibi görünmüyordu. Bu sırada Chess.com'un canlı yayını aynı anda 58,000 oyuncu ile tüm turlarda elde ettiği izleyici rekorunu kırdı. Bu durum birçok kişinin ani sonuçlanan bu oyun sonrası  hayal kırıklığı yaşamasına sebep oldu. Bu Twitter'daki en iyi GM'lerden birinin alaycı yorumlarına yol açtı: 

Oyunların sayısı da birçok uzman tarafından hedef alınmıştı. Turnuvanın başlangıcında, Carlsen maçın birkaç oyun uzatılmasına itiraz etmeyeceğini söylemişti ve bugün Caruana ona katıldı.

"Aslında daha fazla tur olmasına karşı değilim," dedi. "6 ya da 18 turun iyi olacağını düşünüyorum. 12 oyundan sonra yorgun falan değiliz. Birkaç tane daha oynayabileceğimize eminim. Ancak bunun burada oynadığımız sistemle olması gerekiyor."

Caruana'nın maçın tüm kesitlerinde genel olarak daha üstün beceriler gösterdiği değerlendirilince (açılış hazırlığı, oyun ortası geçişi, oyunsonları) bu maçı kaybederse biraz garip olur.

Maçtaki hazırlık 12 kez gösterildiğinden Levon Aronian Chess.com canlı yayınında Carlsen kendi oyununun kesitlerini geliştirmede çaba sarfetse de Caruana'nın takımının daha iyi bir açılış hazırlığı gösterdiğini düşündü.

Carlsen bu analiz için "Bilmiyorum, bu noktada tamamen alakasız olduğunu düşünüyorum," dedi. "Maç şu ana kadar eşitti, bu nedenle şu an pek ilginç değil."

Caruna'nın cevabı bir nebze daha aydınlatıcı ancak aynı zamanda alçak gönüllüydü: "Her ikimizin de zamanları oldu. Oyunun hiçbir aşamasında her ikimiz de baskınlık gösteremedik. Oldukça dengeli."

Harry Benson Caruana Carlsen Game 12 World Chess Championship 2018

1972 yılında Bobby Fischer'ın pek çok ünlü fotoğraflarını çeken efsanevi satranç fotoğrafçısı Harry Benson, bugün başka bir muhtemel Amerikan şampiyonunun fotoğrafını çekiyordu. | Fotoğraf: Maria Emelianova/Chess.com.

Şampiyonanın final turu 2016'da New York'ta gerçekleştirilen şampiyonanın 12. turunun karakterine sahipti. New York'ta, Carlsen yine hızlı zaman kontrollerine geçmek için berabere yapmayı tercih etmişti. Aradaki fark 2016'da Carlsen'in Beyaz taşlarla oynaması ve hemen herşeyi değişime gitmesiydi. En azından bu sefer yükselen bir aksiyon vardı. 

Eşitlik Bozma Yönergesi

  • Eğer klasik 12 oyundan sonra skorlar eşit ise, dört adet eşitlik bozma maçı oynanır. Bunlar hızlı tempoda her oyuncu için 25 dakika artı hamle başına 10 saniye eklemeli tempoda oynanır.
  • Eğer sonuç hala eşit ise, iki yıldırım oyunu oynanacaktır (5 dakika artı 3 saniye eklemeli tempo). Eğer sonuç hala eşitse, ikinci bir çift yıldırım oyunu oynanır. Eğer bu şekilde oynanan 5 maçtan sonra hala bir kazanan olmazsa, bir ani-ölüm oyunu oynanır. Kura seçimini kazanan oyuncu rengi seçebilir. Beyaz taşlarla oynayan oyuncuya 5 dakika, siyah taşlarla oynayan oyuncuya ise 4 dakika zaman verilir, bunun üzerine 60. hamleden sonra 61. hamle itibari ile her iki oyuncu da 3 saniye ekleme alır. Sonuç berabere olursa siyah taşlarla oynayan oyuncu kazanan ilan edilir.

Peter Doggers

bu rapora katkıda bulundu. 

Chess.com maç günlerinde Chess.com/news adresinde günlük raporlar dahil maçın kapsamlı yayınlarını gerçekleştiriyor. Tüm hamleleri Chess.com/wcc2018 adresinden canlı takip edebilir ve Chess.com'un en iyi yorumcularından M Danny Rensch ve GM Robert Hess'i Twitch.tv/Chess ya da Chess.com/TV adreslerinden izleyebilirsiniz. Aralarında GM Hikaru Nakamura, GM Maxime Vachier-Lagrave, GM Wesley So ve GM Sam Shankland'ın da bulunduğu özel konuklar da farklı günlerde canlı yayına katılacaklar.

Buna ek olarak, GM Alex Yermolinsky her turun ardından özet videolar ile sosyal platformlarda sizlerle olmaya devam ediyor (Twitch, YouTube, Facebook ve Chess.com). 

ABD Satranç Şampiyonu GM Sam Shankland ise haberlerimizde her oyun hakkında yazılı detaylı analizler sağlıyor.

GM Yasser Seirawan turnuvanın boş günlerinde maç sıralaması ve oyuncuların her oyuna nasıl yaklaştığıyla ilgili, sadece Chess.com üyelerine özel videolar ile seyircilerle buluşuyor.

Önceki raporlar:

FM MikeKlein kullanıcısından daha fazla
Dünya Satranç Şampiyonası 10. Oyun: Beraberlik Serisi Çılgın Bir Oyuna Rağmen Devam Ediyor

Dünya Satranç Şampiyonası 10. Oyun: Beraberlik Serisi Çılgın Bir Oyuna Rağmen Devam Ediyor

Dünya Satranç Şampiyonası 7. Oyun: Yine Bir Vezir Gambiti, Yine Bir Berabere

Dünya Satranç Şampiyonası 7. Oyun: Yine Bir Vezir Gambiti, Yine Bir Berabere