Magnus Carlsen FIDE Dünya Kupası'nda Oynayacak

Magnus Carlsen FIDE Dünya Kupası'nda Oynayacak

Unvan sahibi bir dünya şampiyonunun bir sonraki şampiyonluk elemelerinde oynaması neredeyse görülmemiş bir durum olsa da, bu sene gerçekleşecek. Magnus Carlsen, Eylül'de Gürcistan'ın Tiflis şehrinde gerçekleştirilecek FIDE Dünya Kupası'nda oynayacak.

Magnus Carlsen. | Fotoğraf: Maria Emelianova.

Pazartesi günü bu yılki FIDE Dünya Kupası'nda oynayacak oyuncuların tam listesini paylaşan FIDE, haberi duyurmuş oldu. (Liste aşağıda). Görünen o ki Temmuz FIDE kuvvet puanı listesinin tepesindeki 15 oyuncunun tamamı oynayacak ve dolayısıyla bu turnuva, kelimenin geniş anlamıyla en kuvvetli turnuva olacak. 

Chess.com'a açıklamalarda bulunan FIDE Yöneticisi Nigel Freeman, "güncel kuvvet puanları listesinin tepesindeki 15 oyuncuyla beraber dünya şampiyonu Magnus Carlsen'in de Dünya Kupası'na katılacağını duyurmaktan dolayı FIDE memnuniyet duyuyor," dedi. 

Organizasyon Komitesi'nin başkanı Zurab Azmaiparashvili, de bir o kadar heyecanlıydı: "Doğruyu söylemek gerekirse, on gündür biliyordum ama gene de olumlu bir şekilde şaşkın durumdayım! Bir dünya şampiyonunun Dünya Kupası'nda ilk defa oynayıp oynamadığını bilmiyorum ama tüm Gürcistan için bu harika bir durum! Magnus'u Tiflis'te ağırlayacağız ve tüm satranç severler onu canlı olarak oynarken görecek."

Azmaiparashvili bunun özel bir durum olduğunu belirtti: "Elbette diğer tüm oyuncular da bizim için çok önemli ve pek çok dünya şampiyonunun (Anand, Kramnik, Ponomariov, Hou Yifan) burada oynayacak olmasından ötürü gururluyuz ama şu anki dünya şampiyonu ve özellikle de Magnus gibi bir yıldızın burada oynayacak olması Tiflis Dünya Kupası'na ayrı bir değer katacak. Çok ciddi bir yük altında hissediyoruz ve bu turnuvanın başarılı bir etkinlik olması için takımımın tüm gayretleri göstereceğini umuyorum," dedi.

İki senede bir gerçekleştirilen Dünya Kupası, 128 katılımcının yedi tur boyunca klasik satranç, hızlı ve yıldırım playoff maçları oynadığı bir eleme turnuvası. Turnuvayı ilk iki sırada bitiren oyuncular, 2018'deki Dünya Şampiyonluğu Maçı'na katılacak oyuncuyu belirleyecek olan 2018 Adaylar Turnuvası'na katılma hakkı elde edecek.

null

Magnus Carlsen, bu yılki Altibox Norveç Satranç Turnuvası'nda. | Fotoğraf: Maria Emelianova.

Diğer spor dallarında normal bir durum olmasına karşın satrançta ender görülen bir durum: unvan sahibi dünya şampiyonunun dünya şampiyonluğu maçı için elemelere katılması. Tabii, unvan karşılaşmasına çıkmak için hak kazanmaya ihtiyacı yok, ama kazanana verilen ödül haricinde Carlsen'in Dünya Kupası'nda oynamak için başka bir basit sebebi de var: turnuva biçimini seviyor.

Aslında iki yıl önce Norveçli yıldız dünya şampiyonluğu için eleme usulünün kullanılacağı bir biçim önerdi. 11 Ağustos 2015'te Facebook üzerinden: "Uzun süredir, senede bir gerçekleştirilen ve Dünya Kupası'na benzer elemeli bir etkinliğin daha eşitlikçi olacağını düşünüyorum." şeklinde bir paylaşımda bulundu.

Chess.com'a konuşan Carlsen'in menajeri Espen Agdestein, "yanlış hatırlamıyorsam iki sene önce de Dünya Kupası'nda oynamak istemişti ama takvimine uymuyordu," dedi. "Bu sefer takvimine uyuyor ve bu oldukça havalı bir etkinlik. Elemeli usulü de seviyor ve bir meydan okuma olarak görüyor." şeklinde devam etti.

FIDE için unvan sahibi bir oyuncunun bir sonraki elemelerde oynaması çok da yeni bir durum değil. Freeman, "2007'de Vladimir Kramnik'in yaptığı gibi, Alexander Khalifman, Viswanathan Anand, Ruslan Ponomariov ve Rustam Kasimdzhanov daha önce benzer etkinliklere katılmıştı," dedi.

Öte yandan böyle durumlarda etkinliğe katılmamak unvanı doğrudan kaybetmek manasına geliyordu. Şu anki biçimin kullanıldığı 2005'ten beri oynanan Dünya Kupaları'nda dünya şampiyonunun katıldığı görülmemişti.

Dünya şampiyonu olmadan önce Carlsen iki Dünya Kupası'nda oynamıştı. 2005'te Khanty-Mansiysk'te ger 10. olmuştu. 2007'de gene Khanty-Mansiysk'te gerçekleştirilen turnuvada, daha sonra turnuvayı kazanan Gata Kamsky'ye yarı-finalde elenmişti. Carlsen, (yarı yıl sonra unvanın sahibi olmadan önce kazandığı) 2013 Adaylar Turnuvası'na kuvvet puanıyla katılma hakkı elde etmişti.

Carlsen, dün gece Facebook üzerinden romantik bir resim paylaştı.

Adaylar Turnuvası'na Katılma Hakkı

Dünya Kupası, 2018 Adaylar Turnuvası'na katılmanın yollarından birisi. İlk iki sırada bitiren oyuncuların doğrudan katılma hakkı elde etmesi en üst düzey büyük ustalardan pek çoğunun katılma sebebi.

O halde Carlsen'in kazanması veya ikinci olması durumunda ne olacak? 2018 Adaylar Turnuvası'na katılma hakkı mı elde edecek? 

Carlsen'in unvan karşılaşmasına çıkmak için Dünya Kupası'na ihtiyacı olmadığı için bu farazi bir soru gibi gelebilir. Adaylar Turnuvası'nda oynamak isterse kuvvet puanı kontenjanından katılması da mümkün.

Merak ediyorsanız, yönetmeliklerin bu konuda çok net olmadığını belirtmek isteriz. Chess.com'a yaptığı açıklamada, FIDE Yetkilisi Nigel Freeman, unvan sahibi bir dünya şampiyonunun Adaylar Turnuvası'na katılmasını önleyen herhangi bir kural olmadığını kabul etti.

Agdestein, "bu gülünç. Magnus'un henüz Adaylar Turnuvası'nı düşünme fırsatı olmadığına eminim!" dedi.

Dünya Kupası yönetmeliklerinin (PDF olarak) ilgili paragrafında şunlar geçiyor:

4. 1. 2017 Dünya Kupası'nın kazananı ve ikincisi 2016-2018 Dünya Şampiyonluğu elemelerinin Adaylar aşamasına katılmaya hak kazanacaktır. Üçüncü sıradaki oyuncunun hak kazanması söz konusu olursa, Dünya Kupası'nın final maçıyla beraber ve aynı koşullarla oynanacak bir üçüncülük maçı gerçekleştirilecektir.

Son kural Tiflis'te Sergey Karjakin'in finale ulaşması ihtimali öngörülerek yazılmış. 2016 unvan müsabakasının kaybedeni olarak Adaylar Turnuvası'na katılma hakkı elde ettiği için, bu senaryonun gerçekleşmesi durumunda üçüncülük için bir müsabaka gerçekleştirilmesi gerekecek.

Buradan yola çıkarak yorum yapacak olursak, Carlsen'in finale ulaşması durumunda FIDE tuhaf bir durumda kalacak. Carlsen'in Dünya Kupası kontenjanını kullanarak Adaylar Turnuvası'nda oynayıp oynamayacağını bilmeleri gerekiyor, çünkü bu kontenjanı kullanmazsa üçüncü ve dördüncü berlileneceği bir maç düzenlemeleri gerekiyor. Öte yandan Carlsen'in, Adaylar Turnuvası'na katılması hususunda bu kadar erken karar vermeye zorlamaları da pek mümkün değil.*

Gerçekte olan bitene dönecek olursak, sadece turnuvanın isminden ötürü bile Carlsen veya herhangi bir başka şampiyonun o turnuvada oynaması çok da muhtemel değil. Zira, turnuva dünya şampiyonluğu unvanı adayları için düzenleniyor. Gene de birkaç meslektaşı haricinde (Adaylar Turnuvası'na giden yolda bir başka engelle karşılaşacakları için) herkes, Tiflis'te Carlsen'i görmekten dolayı mutluluk duyacaktır.

FIDE Dünya Kupası 2-27 Eylül tarihleri arasında Gürcistan'ın Tiflis kentinde gerçekleştirilecek. Toplam ödül miktarı 1.6 milyon $ (1,37 milyon €) ve kazanan oyuncu 120.000 $ (103.000 €)ödülün sahibi olacak. 

2017 FIDE Dünya Kupası | Katılımcılar

Dünya Şampiyonu + Dünya Kupası 2015 66 Artemiev
1 Carlsen 67 Rodshtein
2 Karjakin 68 Aleksandrov
3 Svidler 69 Erdos
4 Eljanov 70 Kuzubov
5 Giri 71 Lenic
Dünya Gençler Şampiyonu 2015 & 2016 72 Hjartarson
6 Antipov Kuzey/Orta/Güney Amerika
7 Xiong 73 Onischuk
FIDE Kuvvet Derecesi Listeleri 74 Akobian
8 Caruana 75 Zherebukh
9 Kramnik 76 Sambuev
10 Vachier-Lagrave 77 Ruiz Castillo
11 Aronian 78 Gonzalez Vidal
12 Nakamura 79 Cori
13 Wesley So 80 El Debs
14 Anand 81 Mareco
15 Ding Liren 82 Krysa
16 Harikrishna 83 Cordova
17 Mamedyarov 84 Lenderman
18 Grischuk 85 Kovalyov
19 Li Chao 86 Flores
20 Adams 87 Sevian
21 Andreikin 88 Delgado Ramirez
22 Gelfand 89 Bachmann
23 Yu Yangyi 90 Bruzon
24 Nepomniachtchi 91 Bacallao Alonso
25 Rapport 92 Fier
26 Tomashevsky Asya/Okyanusya
Avrupa Şampiyonası 2016 & 2017 93 Sethuraman S.P.
27 Inarkiev 94 Le Quang Lie
28 Kovalenko 95 Wei Yi
29 Jobava 96 Murtas Kazhgaleyev
30 Navara 97 Deep Sengupta
31 Vallejo Pons 98 Pourramezanali Amirreza
32 Wojtaszek 99 Mollah Abdullah Al Rakib
33 Piorun 100 Yeoh Li Tian
34 Fressinet 101 Nguyen Ngoc Truong Son
35 Goganov 102 Vakhidov
36 Dubov 103 Muhammad Khusenkhojaev
37 Vitiugov 104 Liu Guanchu
38 Cheparinov 105 Dai Changren
39 Najer 106 Anton Smirnov
40 Hovhannisyan 107 Karthikeyan Murali
41 Zhigalko 108 Wang Hao
42 Palac 109 Bu Xiangzhi
43 Salgado Lopez 110 Vidit Santosh Gujrathi
44 Dreev 111 Batchuluun Tsegmed
45 Anton Guijarro 112 Sadorra Julio Catalino
46 Stupak Afrika
47 Nisipeanu 113 Haddouche
48 Tari 114 El Gindy
49 Demchenko 115 Solomon
50 Matlakov 116 Balogun
51 Fedoseev 117 Amin Bassem
52 Fridman 118 Cawdery
53 Motylev ACP Turu
54 Duda 119 Ivanchuk
55 Howell FIDE adayları
56 Kravtsiv 120 Ponomariov
57 Areshchenko 121 Hou Yifan
58 Bluebaum 122 Adhiban
59 Grachev 123 Kulaots
60 Kunin 124 Ziska
61 Bok Organizatörlerin Adayları
62 Jones 125 Pantsulaia
63 Bacrot 126 Radjabov
64 Melkumyan 127 Mchedlishvili
65 Mastrovasilis 128 Dzagnidze

Görünen o ki 128. sırada bulunan Nijerya'dan katılan Oluwafemi Balogun (2255) ilk turda Carlsen'in rakibi olacak.
— Tarjei J. Svensen ( @TarjeiJS) 24 Temmuz 2017


* Bu haberin önceki bir halinde, yanlış bir şekilde, Carlsen'in Dünya Kupası kontenjanından Adaylar Turnuvası'na katılması durumunda FIDE'nin 3. ve 4. sıradaki oyuncuları belirleyecek bir maç düzenlemesi gerektiği yazılmıştı. Tam tersi olması gerekiyordu. Ama durum bundan daha da karışık. Bazı üyelerimizin işaret ettiği üzere, Dünya Kupası'nda oynayacağı için Carlsen kuvvet derecesi ile de katılma hakkı elde edebilir.

PeterDoggers kullanıcısından daha fazla
Dvorkovich FIDE Başkanı Seçildi

Dvorkovich FIDE Başkanı Seçildi

Biel'i Mamedyarov Şampiyon, Carlsen İse İkinci Tamamladı

Biel'i Mamedyarov Şampiyon, Carlsen İse İkinci Tamamladı