اصول گشایش _برای مبتدی ها

shahabtaheri
shahabtaheri
Jul 23, 2013, 5:07 AM |
16

 

اصول گشایش__برای مبتدی ها

ده قانون عالی برای گشایش!

بقلم استاد بین المللی دانیل رنیچ (IM Daniel Rensch)


ترجمه:سید شهاب طاهری


 



اصول و قوانین زیادی برای سه مرحله  بازی شطرنج(شروع،وسط و آخر بازی) وجود دارد،اما تمرکز این مقاله بر روی این موضوع است که در هنگام دست پاچگی و عجله چطور از مخمصه خارج شویم.

قانون اول : مهره های خود را گسترش دهید!

گسترش در لغت  به معنی "ساختن و ایجاد کردن " است. اما اصطلاح گسترش در حیطه شطرنج به "قوانین و اصول شطرنج" تفسیر  می شود به این معنی که در شروع بازی شما نیاز دارید تا پوزیسیون خود را به وسیله "بیرون آوردن مهره هایتان به سریع ترین شکل ممکن "  گسترش دهید.

زمانی که شما در سطحی بالا شطرنج بازی می کنید استفاده از تمام قوا در شطرنج امری کاملا بدیهی و اجباری است.

قانون دوم :مهره های خود را گسترش دهید!

یک لحظه صبر کن، این همون قانون اول نیست؟.....خب،یک مقدار عجیبه. به هر حال اون چیزی که دوست دارم بوسیله قانون دوم اشاره کنم مهره هایی است که تو باید اول از همه گسترش بدهی:

نخست باید سوارهای سبک خارج شوند.سوارهای سبک اسب ها و فیل ها هستند.آن ها ساده ترین راه برای گسترش هستند و چون وزیر و رخ تا قبل از سوارهای سبک قادر به وارد شدن به بازی نیستند(در قانون 5 و 8 در این مورد خواهی دید) تو نباید به حرکت دادن سوار های سنگین قبل از حرکت دادن سوارهای سبک  فکر کنی.

قانون سوم: مهره های خود را گسترش دهید...یا نکنه هنوز مهره های خودتون رو گسترش ندادید؟ گسترش بدید!

بله،گسترش واقعا مهم است!گسترش بدید،گسترش بدید،مهره های خودتون رو گسترش بدید... .

بدون استفاده از همه داشته ها و قوای خودتان، چطور می توانید انتظار بردن داشته باشید؟؟ در قانون سوم میخواهم بگویم که در گسترش مهره ها ، مهره های خود را در کجا باید قرار دهید؟

هرچند قانون 7 این مسئله را تشریح خواهد کرد اما به منظور ایجاد یک ذهنیت برای شما این را  می گویم که بهترین جا برای گسترش دادن  مهره ها به سمت مرکز است. در پایین یک مثال جالب از  آن چه که در دنیای واقعی می تواند بهترین روش برای گسترش مهره ها باشد را خواهی دید:

پوزیسیون رویایی را ملاحظه بفرمایید.مهم است که این پوزیسیون را به خاطر داشته باشی نه برای اینکه تلاش کنی در بازی های خودت دقیقا به این پوزیسیون دست پیدا کنی بلکه با مشاهده این پوزیسیون  می فهمی که گسترش کامل مهره ها و کنترل مرکز شبیه به چه چیزی است. ما باید همیشه قبل از اینکه به فکر تعقیب و گریز شاه و مهره های حریف باشیم گسترش خودمان را کامل کنیم.همه  مهره های خود را بیرون بیاورید.

قانون چهارم: تا قبل از حرکت دهم یک مهره را دوبار حرکت ندهید.

بعد از مشاهده سه قانون اول و دیدن یک مثال از اینکه چطور یک شخص میتواند گسترش خود را در  جریان بازی کامل کند، فهم قدم بعدی باید آسان شده باشد. فقط نگاه کنید به مثال پایین و ببینید که چطور یک شخص دیوانه  اسبش را به جلو و عقب حرکت می دهد در حالی که حریفش گسترش پیدا کرده است.خلاصه کلام اینکه با ارتش حریف تنها به وسیله استفاده از یک مهره در آن واحد نبرد کنید.

قانون پنجم: وزیر خود را از اوایل بازی بیرون نیاورید!

 اگر هر بازیکنی از چهار قانون اول ما  با صداقت و درستی  پیروی کرده باشد و  سوار های سبک خود را گسترش داده باشد احتمالا کار بعدی که دوست دارد انجام بدهد این است که خیلی زود  وزیر را بیرون بیاورد . وزیر  ارزشمندتر از هر مهره دیگر است (صرف نظر از شاه).بعضی ها می گویند که وزیر حتی از ناموست هم مهم تر است(صرفا برای شوخی!).اگر وزیر شروع به درگیری با سوار های سبک کند شانسش برای خارج شدن از صفحه شطرنج در راه این نبرد خیلی خوب خواهد بود!!!

در پایین مثالی را ملاحظه خواهید کرد:

قانون ششم: قلعه بروید (تا قبل از حرکت دهم)!

البته معمولا، باید تا قبل از حرکت هفتم قلعه بروید،اما من آدم خوبی هستم و به تو یه مقدار تخفیف می دهم. قلعه رفتن یک از هوشمندانه ترین کارهایی هست که هر کسی تا به حال مشاهده کرده است. واقعا هوشمندانه است...

شاید بهترین ابداع و ابتکار بشر حتی  ابتکاری بهتر از ورقه کردن نان و یا حتی بهتر از قدم زدن در پستوی خانه !!

به هر حال  قلعه رفتن ،کارآمد ترین راه برای امنیت جناح شاه محسوب می شود، رخ(ها) تان را به داخل بازی می آورد  و  ارتش شما رو هماهنگ می کند ، و همه این ها تنها در یک حرکت اتفاق می افتد.البته فکر می کنم که تقریبا همه شما با نحوه و قوانین قلعه رفتن آشنا باشید اما برای محکم کاری درپایین در مورد آن توضیحات لازم داده شده است.

نحوه و قوانین قلعه رفتن در شطرنج:  

 "قلعه رفتن ":این حرکت شاه و یکى از دو رخ همرنگ آن در یک عرض واحد است، و یک حرکت شا ه به حساب مىآید و به صورت زیر انجام مى شود :شاه از مربع اولیه اش دو مربع به طرف رخ جابه جا مىشود ، سپس آن رخ به مربعى منتقل مى شود که شاه همان موقع از آن عبور کرده است .

(۱) در حالتهاى زیر قلعه رفتن غیر قانونى است:

  الف ) شاه قبلاً حرکت کرده است ،یا

 ب ) با رخى که قبلاً حرکت کرده است.

(۲) درحالتهاى زیر قلعه رفتن به طور موقت ممنوع است:

 الف) مربعى که شاه در آن قرار دارد،یا مربعى که شاه باید از آن عبور کند، یا مربعى که شاه قرار است آن را اشغال کند، در معرض حمله یک یا چند مهره حریف باشد.

 ب) بین شا ه و رخى که قلعه رفتن قرار است با آن انجام شود، مهره اى وجود داشته باشد.

 ج )شاه در "کیش " است اگردر معرض حمله یک یا چند مهره حریف باشد ، ولو این مهره ها خود قادر به حرکت نباشند.

قانون هفتم: به سمت مرکز حمله کنید(گسترش بدهید)!

یک بازی بسکتبال را مجسم کنید که تیم شما به طرف سبد نمی رود و هیچگاه از خط محوطه جریمه عبور نمیکند.حالا تصور کنید یک بازی فوتبال را که بازیکنان تیم شما در زمین حضور دارند اما هیچگاه به سمت دروازه حریف برای گل زدن حرکت نمی کنند. احتمالا نتیجه چنین استراتژی وحشتناکی ،شکستی مفتضحانه خواهد بود. و به همین شکل در شطرنج نیز نتیجه  گسترش منفعلانه(ایستایی) غیر متمرکز(بدون گرایش به مرکز) می تواند بسیار مخرب و ویرانگر باشد.شما نیاز دارید تا مهره هایتان را به فعالترین خانه های ممکن گسترش دهید. در پایین یکی از مثال های مورد علاقه  من از آنچه که می تواند (البته شاید اغراق امیز باشد اما هنوز هم می تواند آموزنده باشد) برای هر کسی که یک گسترش منفعلانه را انجام می دهد، اتفاق بیافتد.

 

قانون هشتم :رخ ها را متصل کنید!

این قانون به عنوان یک نوع یادآوری و یا طرح نظارتی در نظر گرفته می شود. منظورم این هست که اگر تو  به پیروی و اجرای قوانین گسترش اقدام کنی اما به هر دلیلی در میانه راه غفلت کنی، این قانون به تو یادآوری خواهد کرد که طرح و نقشه گسترش تا زمانی که رخ هایت متصل نباشند کامل نیست.اگر تو سطور بالا را خوانده باشی احتمالا این سوال برایت پیش می اید که اگر رخ ها متصل باشند این به چه معنی خواهد بود؟

اتصال رخ ها به این معنی است که :

1.سوار های سبک گسترش پیدا کرده اند.

2.قلعه رفتن انجام شده است.

3.  سرانجام وزیرت را به خانه ای فعال تر (و البته امیدوارم امن) آورده ای.

اگر تو رخ هایت را به هم متصل کرده باشی، بنابراین به احتمال زیاد اولین مرحله بازی را به اتمام رسانده ای.

قانون نهم : نه تنها مهره ها،بلکه طرح ها و برنامه ها را نیز گسترش دهید.

فرض کن که همه مفاهیم اساسی گشایش شطرنج را یاد گرفته ای: تو برای گسترش مهره هایت طرح می ریزی؛برای حمله به سمت مرکز نقشه می کشی و  همه این کارها را در عین حال که نسبت به تهدید های حریفت هوشیار و مراقب هستی، انجام می دهی....پس اگر ما اطمینان داشته باشیم تو به محض این که توانایی آن را پیدا کنی گسترش پیدا خواهی کرد و قلعه خواهی رفت و دیگر نیازی به یادآوری این مراحل نیست، خب حالا اینجا چیزی وجود دارد که من دوست دارم در موردش فکر کنی: هنگامی که مهره هایت را گسترش می دهی،تلاش کن آنها را درجهت اهدافت گسترش بدهی

منظورم واضح است:بجای این که صرفا مهره ها را بیرون بیاوری و جا به جا کنی،درباره اینکه مهره ها را در  کجا و چرا قرار می دهی نیز تفکر کن.اسب هایت را به دنبال حملات پیاده ها گسترش بده!فیل هایت را هماهنگ با اسب ها گسترش بده!رخ هایت را در ستون های باز قرار بده (نه ستون هایی که هرگز باز نشده اند ) !!

این ها اصول سطح بالاتر شطرنج  و همچنین  اصول ابتدایی یادگیری "تئوری شطرنج" هستند،که اساسا به معنای انجام گشایش و حرکات گسترشی می باشد که توسط استاد بزرگ ها و قهرمانان شطرنج از لحاظ تئوری بهترین اصول ارزیابی شده اند. .در اینجا یک مثال همراه با توضیحات وجود دارد.

 

قانون دهم: در جهت ساختار های پیاده ای تان حمله کنید!

چه فکری می کنید اگر به شما بگویم که یکی از راز های طرح ریزی در سطح استادی شطرنج پیاده ها هستند؟

پیاده های شما تنها مهره هایی هستند که هیچگاه به عقب بر نمی گردند.یعنی انها همیشه به جلو حرکت می کنند.

ضعف در ساختار های پیاده ای ضعف پوزیسیونی محسوب می شود به این معنی که این ضعف ها  در پوزیسیون دائمی هستند.یاد بگیرید تا ضعف های پیاده ای حریف را  تشخیص دهید و سپس به نقاط ضعف پیاده ها و خانه های ضعیف ایجاد شده توسط حرکات پیاده ها حمله کنید ،این کلید درک شطرنج پوزیسیونی است.

منظور این است که اگر یک بازیکن به دنبال  خطوط و قطر های باز(یا گاهی اوقات فقدان آنها) ایجاد شده بوسیله پیاده ها درابتدای بازی باشد او خواهد فهمید که مهره هایش را در کجا باید گسترش دهد. پیاده ها به دیگر مهره هایتان می گویند که با انجام هر حرکت دقیقا درکجا گسترش پیدا کنند بنابراین قبل از گسترش مهره هایتان به هر خانه ای مقداری از زمان را  صرف فکر کردن درباره  پیاده هایتان  کنید.


ترجمه : سید شهاب طاهری