Ο Μιχαήλ Νεχέμεβιτς Ταλ γεννήθηκε στην Ρίγα της Λετονίας στις 9/11/1936 και απεβίωσε στις 28/6/1992 στη Μόσχα, έπειτα από χρόνια προβλήματα με την υγεία του και μόνιμο πρόβλημα στα νεφρά του. Έκανε 12 εγχειρήσεις, η μια μάλιστα εντελώς αχρείαστη (όπως αρκετές από τις θυσίες του), καθώς αρχικά και πριν διαγνωσθεί το πρόβλημα με τα νεφρά, κάποιοι γιατροί γνωμάτευσαν ότι οι πόνοι του προερχόταν από σκωληκοειδίτιδα και έσπευσαν να του την αφαιρέσουν, χωρίς να χρειάζεται. Η απίστευτη ταλαιπωρία με την υγεία του, είναι σημαντικό να καταλάβουμε πόσο πίσω τον έφερνε συνεχώς σε σχέση με τους αντιπάλους του, οι οποίοι, σ’ αυτό το κορυφαίο επίπεδο, πρόσεχαν τα πάντα, έκαναν αθλητική ζωή και γνωρίζοντας πόσο εξαντλητικό είναι το αγωνιστικό σκάκι, προετοιμαζόταν σωματικά και ψυχολογικά πριν από κάθε αναμέτρηση. Αντίθετα ο Ταλ έπρεπε να παλεύει και με την υγεία του, ενώ η κακή κατάσταση της, ήταν ακριβώς ο λόγος που δεν του επέτρεψε να πάρει μέρος σε αρκετά τουρνουά, αλλά και να έχει διάρκεια στο παιχνίδι του. Βέβαια, για να τα λέμε όλα, ο Ταλ ήταν ο Ταλ! Παρά τα προβλήματα του, συνέχιζε να καπνίζει ασταμάτητα, να πίνει και να ξενυχτάει. Χωρίς αυτά, δεν θα ήταν ο Ταλ. Η προσωπική του ζωή μόνο ήρεμη δεν ήταν. Μέσα στα άλλα, έκανε και τρεις γάμους. Ο Ταλ ήταν ένας εκρηκτικός μηχανισμός εντός και εκτός σκακιέρας. Η άνοδος του ήταν ραγδαία. Ξεπετάχτηκε και πριν προλάβουν να καταλάβουν τι συμβαίνει με το φαινόμενο Ταλ, πήρε 2 πρωταθλήματα ΕΣΣΔ το 1957 και το 1958. Άρχισε να έχει πάρα πολλούς οπαδούς για το ιδιαίτερο, αντικομφορμιστικό και ριψοκίνδυνο παιχνίδι του. Αψηφούσε τους κανόνες. Διψούσε για περιπλοκές, από τις οποίες δεν ήταν ούτε ο ίδιος σίγουρος για το πώς θα ξεμπλέξει. Μόλις μια παρτίδα ξέφευγε από τα θεωρητικά μονοπάτια και ο αντίπαλος του ένιωθε έξω από τα νερά του, ο Ταλ ριχνόταν με ορμή και ενθουσιασμό για να εξερευνήσει το άγνωστο. Σε μια εποχή όπου το σκάκι γνώριζε την επιστημονική του άνθηση και όλοι προσπαθούσαν να παίξουν ΣΩΣΤΑ, ψάχνοντας σε κάθε θέση το θεωρητικώς ορθόν, ο Ταλ διέλυε τα πάντα στο πέρασμα του, αδιαφορούσε για το ΣΩΣΤΟ και έλεγε ότι δεν επιθυμούσε να παίζει σωστά ή καλά, αλλά απλώς καλύτερα από τον αντίπαλο του. Θυσίαζε συχνότατα χωρίς προφανές αντάλλαγμα, λες και έπαιζε για την θυσία. Κατάφερνε χάρις στο ασυναγώνιστο τακτικό ταλέντο του να βγαίνει πάντα από τις περιπλοκές, την ώρα που ο εκάστοτε αντίπαλος του πνίγονταν στις τρικυμίες που δημιουργούσε ο μάγος της Ρίγα. Χαρακτηριστικό είναι το περιστατικό, όταν νεαρός κλήθηκε στην Ολυμπιακή ομάδα της ΕΣΣΔ και σε μια παρτίδα του θυσίασε πιόνι χωρίς κανένα αντάλλαγμα και κέρδισε τελικά. Ο Μποτβίνικ, θέλοντας μάλλον να τον επιπλήξει ή να τον «μετρήσει», μετά την παρτίδα τον ρώτησε με εξεταστικό ύφος, γιατί θυσίασε το πιόνι χωρίς κανένα αντάλλαγμα. Ο Ταλ ήταν αφοπλιστικός και λακωνικός: «Γιατί με εμπόδιζε»!!!! απάντησε στον άναυδο πατριάρχη. Ο Ταλ κέρδισε και το Ιντερζονάλ, το τουρνουά των διεκδικητών του παγκοσμίου τίτλου και έτσι ήταν αυτός που κάθισε απέναντι από τον παγκόσμιο πρωταθλητή Μποτβίνικ το 1960. Όλοι περίμεναν ότι το μεθοδικό και άριστο στρατηγικά παιχνίδι του Μποτβίνικ, θα «έσπαγε» το παιχνιδάκι που λεγόταν Μιχαήλ Ταλ. Όμως συνέβη το αντίθετο. Ο Μποτβίνικ ήταν εκείνος που δεν μπόρεσε να ανταπεξέλθει και ο Ταλ στέφθηκε παγκόσμιος πρωταθλητής. (Αυτό το βίντεο είναι από τις τελευταίες στιγμές της τελευταίας παρτίδας και την στέψη του Ταλ http://www.youtube.com/watch?v=RnmgO...eature=related). Δυστυχώς ο Μποτβίνικ δεν απόφυγε την μικρότητα, δεν μπόρεσε εν θερμώ να διαχειριστεί την ήττα του και ξεστόμισε μια ατάκα που δεν τον τιμά: «Κοιτάχτε που κατάντησε το σκάκι. Έγινε παγκόσμιος πρωταθλητής ένας φαφλατάς». Εδώ θέλω να σταθώ λίγο παραπάνω. Μετέπειτα αναλύσεις και αρκετά αργότερα με τη βοήθεια των Η/Υ, αρκετές από τις θυσίες του Ταλ καταρρίφθηκαν και βρέθηκε ο δρόμος που θα οδηγούσε κάποιους από τους αντιπάλους του στην νίκη, στην προκειμένη περίπτωση τον Μποτβίνικ. Όμως, το θέμα δεν είναι να βρεθεί η λύση στην άνεση του σπιτιού, με 10 αναλυτές γύρω γύρω, ή να δώσει την λύση ένα εξελιγμένο σκακιστικό πρόγραμμα, αλλά τι μπορεί να κάνει ο καθένας πάνω στην σκακιέρα την ώρα του αγώνα. Όπως είπε και ο David Bronstein «Δεν μπορείς να κερδίσεις έναν ισοδύναμο αντίπαλο, αν δεν του προσφέρεις και εσύ δυνατότητες νίκης». Αυτό ακριβώς έκανε ο Ταλ. Εξάλλου η αρχική θέση, με τέλειο παιχνίδι, είναι θεωρητικά ισόπαλη. Ο Ταλ όμως δεν έπαιζε για την ισοπαλία. Θέλοντας να νικήσει, ήξερε ότι πρώτα έπρεπε να κινδυνεύσει και ο ίδιος. Να διασαλεύσει την ισορροπία. Αλλά εδώ εγείρεται για μένα και ένα άλλο θέμα, πιο σοβαρό. Ο Μποτβίνικ ήταν ο υπέρμαχος της επιστημονικής θεώρησης του σκακιού. Απόλυτα λογική συνέπεια του γεγονότος ήταν να ψάχνει σε κάθε θέση την ΑΛΗΘΕΙΑ, βάση των επιστημονικών κανόνων που είχαν αναπτυχθεί για το σκάκι. Ο Ταλ όμως ήταν ΠΟΙΗΤΗΣ! Δεν έβλεπε (συνειδητά ή υποσυνείδητα) στο σκάκι την επιστήμη, αλλά την τέχνη. Άρα δεν αναζητούσε την ΑΛΗΘΕΙΑ, αλλά την ΟΜΟΡΦΙΑ! Και όπως είπε ο Ντοστογέβσκι, είναι ακριβώς η ΟΜΟΡΦΙΑ που «σώζει» τον κόσμο. Άρα, και παρά την ευχαρίστηση του καθενός, που από την ασφάλεια της πολυθρόνας του και με την βοήθεια του Fritz ή του κάθε Fritz, αρέσκεται να πιάνει παλιές παρτίδες του Ταλ και να τις καταρρίπτει, η πραγματικότητα είναι ότι ο Ταλ δεν έπαιζε λάθος!!! Απλώς αναζητούσε άλλο πράγμα από αυτό που αναζητούσε ο Μποτβίνικ. Ο τελευταίος έψαχνε και πίστευε πως υπάρχει σε κάθε θέση η ΑΛΗΘΕΙΑ. Ο άλλος απλά αδιαφορούσε για την αλήθεια και έψαχνε για το καλλιτεχνικό δημιούργημα, την ΟΜΟΡΦΙΑ, ΤΟ ΩΡΑΙΟ. Στο ματς ρεβάνς, ο Ταλ το τράβηξε στα άκρα, καταστρατηγώντας κάθε κανόνα, σχεδόν προσπαθώντας να ακυρώσει κάθε μεθοδικό ως τότε επίτευγμα. Ο Μποτβίνικ φυσικά κέρδισε και ξαναπήρε πίσω τον τίτλο του. Δεν μπορεί το ΩΡΑΙΟ να κερδίζει πάντα την ΑΛΗΘΕΙΑ. Αλίμονο άλλωστε…. Δεν παύει όμως να παραμένει ωραίο! Ο Ταλ έγινε έτσι ο νεότερος «πρώην παγκόσμιος πρωταθλητής», αφού πρώτα είχε γίνει ο νεότερος παγκόσμιος πρωταθλητής. Μετά την νίκη του Ταλ στο πρώτο ματς, πολλοί παίχτες και προπονητές πίστεψαν ότι ερχόταν η εποχή του άκρατου επιθετικού παιχνιδιού και επέμεναν ώστε οι μαθητές τους να παίζουν επιθετικά και να κάνουν συχνά θυσίες. Μετά την νίκη του Μποτβίνικ στο ματς ρεβάνς ο Ταλ δήλωσε: «Αυτοί οι κακόμοιροι νεαροί παίχτες θα πρέπει να αναστέναξαν με ανακούφιση όταν ο Μποτβίνικ μου ξαναπήρε τον τίτλο. Τώρα θα μπορούσαν ξανά να παίξουν ήρεμο στρατηγικό σκάκι»! Τα προβλήματα υγείας και ο τρόπος ζωής του δεν του επέτρεψαν να ξαναδιεκδικήσει τον παγκόσμιο τίτλο, παρότι μέχρι το τέλος της ζωής του ήταν από τους πιο ισχυρούς σκακιστές. Τα δημιουργήματα του όμως, θα ξυπνούν πάντα τον ενθουσιασμό σε όλους όσους βλέπουν στο σκάκι πρώτα μια τέχνη και μετά μια επιστήμη.