GM Wei Yi

Pochodzący z Chin arcymistrz (GM) Wei Yi należy do ścisłej światowej czołówki i jest jednym z najbardziej obiecujących zawodników w historii szachów. W wieku zaledwie 15 lat pobił rekord należący wcześniej do GM-a Magnusa Carlsena, stając się najmłodszym zawodnikiem, który przekroczył barierę 2700 punktów rankingu FIDE — rekord ten pozostaje niepobity do dziś. Dwa lata wcześniej został czwartym w historii najmłodszym arcymistrzem (dziś zajmuje 8. pozycję na tej liście). Poza tym, od stycznia 2015 roku aż do końcówki 2019 roku (kiedy zakończył już wiek juniorski) zajmował pierwsze lub drugie miejsce na liście 100 najlepszych juniorów FIDE.

Od lutego 2017 roku nieprzerwanie utrzymuje się w czołowej trzydziestce najlepszych szachistów na świecie, a w styczniu 2024 r., po zwycięstwie w turnieju Tata Steel, po raz pierwszy przebił się do pierwszej dziesiątki.

• Styl gry
• Początki kariery szachowej (od 2007 do 2012)
• Zdobycie tytułu arcymistrza w wieku 13 lat (2013-2014)
• Jeden znakomity rok i trzy kolejne tytuły mistrza Chin (2015-2017)
• Występy w latach 2018-2020
• Teraźniejszość i przyszłość

Styl gry

Wei Yi z powodzeniem odnajduje się w agresywnych, pełnych taktyk pozycjach. Poniższa partia świetnie pokazuje, jak groźnym potrafi być przeciwnikiem. W wariancie obrony berlińskiej w partii hiszpańskiej — debiucie uchodzącym za solidny i raczej remisowy — udaje mu się skonstruować groźny atak. Poświęcenie skoczka prowadzi go do zwycięstwa nad utalentowanym GM-em Davidem Navarą.

Kolejna partia doskonale pokazuje ofensywny kunszt Weia. W szalonej i emocjonującej partii całkowicie rozbija pozycję młodej zawodniczki WGM Anne Haast.

Wei jest groźny w każdym elemencie szachowej rozgrywki. Najlepsze partie rozgrywa wtedy, gdy przejmuje inicjatywę. Doskonałym przykładem takiego arcydzieła jest jego „nieśmiertelna” partia z 2015 roku, którą można zobaczyć pod koniec artykułu.

Początki kariery szachowej (od 2007 do 2012)

Wei zagrał swój pierwszy turniej zaliczany do rankingu FIDE w wieku zaledwie ośmiu lat. Wystartował w grupie B w Mistrzostwach Chin i zdobył 5 pkt w 11 partiach. Choć wynik nie był zbyt wysoki, to jednak młody Chińczyk zwrócił na siebie uwagę, wygrywając z FM-em Fan Chenem i remisując z GM-em Zhou Jianchao.

Dwa lata później, jeszcze przed dziewiątymi urodzinami, zagrał w Szkolnych Mistrzostwach Świata w szachach w kategorii do lat 11. Wei zdecydowanie zdominował rywalizację, kończąc turniej z wynikiem 8,5 z 9 i wyprzedzając kolejnego rywala aż o 2 punkty.

Rok później, w 2010 roku, kolekcja suckesów Weia powiększyła się o dwa kolejne prestiżowe tytuły młodzieżowe. Zwyciężył w kategorii do lat 12 zarówno w Mistrzostwach Azji Juniorów w szachach, jak i w Mistrzostwach Świata Juniorów w szachach (trzecie miejsce zajął wówczas FM Jan-Krzysztof Duda). Wygrana w mistrzostwach świata U12 zapewniła 11-letniemu wówczas Weiowi tytuł mistrza FIDE (FM).

Wei zamknął wczesny etap swojej kariery szachowej w 2012 roku, zdobywając tytuł mistrza międzynarodowego (IM). W tym samym roku, jako 13-latek, wziął udział w Mistrzostwach Świata Juniorów w szachach w kategorii do lat 20, gdzie zajął 11. miejsce z dorobkiem 8,5 pkt w 11 partiach. Udało mu się wówczas pokonać GM-a Richarda Rapporta, a także zremisować ze zwycięzcą turnieju, urodzonym w Ukrainie reprezentantem Turcji GM-em Alexandrem Ipatovem. Występ ten przyniósł mu pierwszą normę arcymistrzowską, a kolejną zdobył już dwa miesiące później, w październiku 2012 roku.

Poniżej przedstawiona jest wygrana Weia z Rapportem z opisywanego wyżej turnieju. Zagranie 5...c6 przez Weia prowadzi do nietypowego wariantu w obronie Nimzowitscha, a pozycja przez pewien czas pozostaje równa. W okolicach 23. ruchu Wei ma silnego skoczka w centrum na polu e4, a jego gońce przecinają długie przekątne e8-h1 i a7-g1. Systematycznie zwiększa nacisk na związanego na polu d4 skoczka przeciwnika, a w 29. ruchu tymczasowo poświęca jakość. Sekwencja taktyczna kończy się dla niego zdobyciem materiału, a cała partia zostaje rozstrzygnięta klasycznym motywem mata na pierwszej linii.

Zdobycie tytułu arcymistrza w wieku 13 lat (2013-2014)

Ostatnią normę arcymistrzowską Wei wywalczył w lutym 2013 roku podczas turnieju Reykjavik Open, gdzie zdobył 7,5 punktu z 10 możliwych. Ten wynik zapewnił mu 6. miejsce, a jednym z najbardziej wartościowych rezultatów w tym turnieju było jego zwycięstwo z GM-em Maxime’em Vachier-Lagrave'em.

Dzięki temu Wei uzyskał tytuł arcymistrza w wieku 13 lat, 8 miesięcy i 23 dni. W tamtym momencie był najmłodszym arcymistrzem na świecie oraz czwartym najmłodszym w historii (obecnie zajmuje ósme miejsce na liście najmłodszych arcymistrzów).

To jednak nie był jeszcze koniec sukcesów Weia w 2013 roku. W sierpniu wziął udział w Pucharze Świata FIDE i pomimo przegranej w trzeciej rundzie z GM-em Shakhriyarem Mamedyarovem, udowodnił swoją wartość pokonując w dwóch pierwszych rundach kolejno GM-a Iana Nepomniachtchiego oraz GM-a Alexeia Shirova. W listopadzie został najmłodszym szachistą, który przekroczył barierę 2600 pkt rankingu FIDE, pobijając wcześniejszy rekord należący do GM-a Wesleya So. Aktualnie (2025 r.) rekord ten należy do pochodzącego z Turcji GM-a Yagiza Kaana Erdogmusa.

Poniżej znajduje się partia Weia z legendarnym taktykiem, Shirovem. Po spokojnym początku w wariancie Najdorfa w obronie sycylijskiej partia szybko przeradza się w spektakularne widowisko, gdy w 12. ruchu Wei poświęca figurę, a dwa posunięcia później dorzuca jeszcze efektowne, pozorne poświęcenie hetmana. Po serii wymian zawodnicy przechodzą do końcówki, w której Wei ma trzy połączone wolne piony w zamian za skoczka. W 32. ruchu Wei znajduje sprytne poświęcenie 32.Sxe6, które pozwala mu zdobyć kolejnego piona. W 38. ruchu zyskuje kolejnego piona i, wykazując się bardzo dobrą techniką, bez problemów realizuje przewagę, sięgając po pełny punkt.

W latach 2013 i 2014 Wei Yi brał udział w Mistrzostwach Chin w szachach i za każdym razem kończył turniej w pierwszej czwórce. W 2013 roku zdobył 5,5 pkt w 11 partiach, co zapewniło mu 4. miejsce. W kolejnym roku zakończył rywalizację na trzeciej pozycji, zdobywając 6,5 pkt z 11.

W lecie 2014 roku Wei zanotował dwa imponujące występy w turniejach. Pierwszym z nich było zwycięstwo w czerwcowym turnieju szachów szybkich Magistral de Leon, osiągnięte po pokonaniu w finale GM-a Francisco Vallejo Ponsa. Dwa miesiące później wystąpił na 41. Olimpiadzie Szachowej, gdzie uzyskał wynik 4 z 5 na szachownicy rezerwowej i pomógł reprezentacji Chin sięgnąć po pierwszy w historii złoty medal olimpijski. Kolejnym sukcesem było zdobycie srebrnego medalu w Mistrzostwach Świata Juniorów w szachach, które odbyły się w październiku.

Jeden znakomity rok i trzy kolejne tytuły mistrza Chin (2015-2017)

Rok 2015 był dla Weia wyjątkowy — Chińczyk odnosił zwycięstwa w elitarnych turniejach, sięgał po złote medale w międzynarodowych rozgrywkach, zdobył mistrzostwo Chin i ustanawiał historyczne rekordy szachowe.

Pierwszy sukces tego roku miał miejsce w styczniu, kiedy to 15-letni wówczas Wei zwyciężył w grupie Challengers w turnieju Tata Steel 2015. Wei nie przegrał w zawodach ani jednej partii, uzyskał wynik 10,5 z 13 punktów, wyprzedzając o pół punktu Navarę, a jego rating performance był na poziomie 2800+. W lutym Wei zajął wspólne trzecie miejsce na turnieju Gibraltar Masters. Co ważne, po tym turnieju przekroczył granicę 2700 punktów rankingu FIDE, zostając najmłodszym szachistą w historii, który tego dokonał i bijąc rekord należący do Carlsena (Wei do dziś szczyci się tytułem rekordzisty w tej kategorii).

W kwietniu Wei Yi dołożył kolejny wielki sukces, pomagając reprezentacji Chin zdobyć złoty medal Drużynowych Mistrzostw Świata w szachach. Nie przegrał ani jednej partii i osiągnął wynik 7 z 9, co przyniosło mu także indywidualne złoto dla najlepszego zawodnika grającego na 4. szachownicy. Już miesiąc później po raz pierwszy sięgnął po tytuł mistrza Chin, wyprzedzając innych genialnych arcymistrzów, takich jak: Ding Liren, Wang Hao, czy też  Yu Yangyi. Tym samym został najmłodszym mistrzem Chin w historii, a znakomity sezon pozwolił mu awansować do grona 30 najlepszych szachistów na świecie.

W czerwcu 2015 r., już jako 16-latek, Wei sięgnął po drugie z rzędu zwycięstwo w turnieju szachów szybkich Magistral de Leon, pokonując w finale z Vachier-Lagrave'a. Dodatkowo, w lipcu 2015 roku Wei rozegrał swoją XXI-wieczną wersję nieśmiertelnej partii, w której efektownie ograł GM-a Lazaro Bruzona. Trzy miesiące później, we wrześniu, podczas Pucharu Świata dotarł do ćwierćfinału, eliminując po drodze GM-a Saleha Salema, Yuriego Yovka, Alexandra Areshchecko oraz Dinga, a jego marsz zatrzymał dopiero w dogrywce GM Peter Svidler. Zwieńczeniem znakomitego roku było grudniowe zwycięstwo w pucharowym turnieju China Chess King Match, podczas którego pokonał m.in. GM-a Zhao Jun, Yu oraz GM-a Bu Xiangzhi.

Wei Yi podczas Pucharu Świata 2015. Fot. Maria Emelianova/Chess.com.

W kolejnych latach Wei nie zwalniał tempa i dodał do listy swoich osiągnięć dwa tytuły mistrza Chin, zwyciężając w 2016 (7,5 pkt z 11) oraz w 2017 roku (8,5/11 punktów). W obu turniejach Wei nie poniósł ani jednej porazki, a dzięki tym sukcesom mógł cieszyć się trzema tytułami mistrza Chin z rzędu.

Kolejnym ważnym sukcesem w tym okresie kariery była wygrana w turnieju Danzhou Super GM Tournament w 2017 roku. Wei zdobył 6,5 pkt w 9 partiach, o cały punkt wyprzedzając arcymistrzów Le Quang Liema oraz Dinga, nie przegrał ani jednego pojedynku, a jego rating performance wyniósł 2883 punktów rankingowych. Po tym turnieju 18-letni młody talent awansował na 14. pozycję na liście najlepszych szachistów na świecie.

Występy w latach 2018-2020

W latach 2018–2020, zwłaszcza na tle jego błyskotliwej kariery z wcześniejszych okresów, o Wei Yi było stosunkowo cicho.

W 2018 roku Wei Yi zwyciężył w Kontynentalnych Mistrzostwach Azji, zdobywając 6,5 pkt w 9 partiach. Taki sam dorobek uzyskali również GM Amin Tabatabaei oraz Liem, jednak o triumfie Chińczyka zadecydowała lepsza punktacja pomocnicza. Zwycięstwo to zapewniło mu udział w serii turniejów Grand Prix, organizowanych przez FIDE w 2019 r. W czwartym z serii turnieju, rozegranym w Jerozolimie, Wei zaprezentował znakomitą formę – w dwóch pierwszych rundach wyeliminował faworyzowanych GM-a Anisha Giriego oraz GM-a Sergeya Karjakina, następnie w półfinale pokonał Navarę, jednak ostatecznie w finale musiał uznać wyższość Nepomniachtchiego.

W finale organizowanego przez Chess.com turnieju Junior Speed Chess Championship 2019 Wei zmierzył się z GM-em Jefferym Xiongiem. Zacięta walka dwóch utalentowanych juniorów była tak wyrównana, że do wyłonienia zwycięzcy potrzebna była dogrywka w formacie armagedonu, w której lepszy okazał się Wei.

Teraźniejszość i przyszłość

Nie ulega wątpliwości, że Wei na stałe zapisał się w ścisłej czołówce największych szachowych talentów i juniorów swojego pokolenia. Kluczowe pytanie brzmi jednak, czy będzie w stanie sprostać oczekiwaniom, jakie narosły wokół niego po tak imponującym początku kariery.

Wei Yi podczas Polihroniade Memorial. Fot. Maria Emelianova/Chess.com.

Największym sukcesem w dotychczasowej karierze Weia była wygrana w prestiżowym turnieju Tata Steel Chess Tournament na początku 2024 roku. Triumf ten pozwolił mu wspiąć się na 9. miejsce na liście rankingowej FIDE. W turnieju kołowym Chińczyk zdobył 8,5 pkt w 13 partiach (+6 −2 =5), a następnie w play-offach pokonał kolejno Giriego, GM-a Gukesha Dommaraju oraz GM-a Nodirbeka Abdusattorova.

W 2025 roku zajął 2. miejsce w Pucharze Świata FIDE, dzięki czemu zakwalifikował się do Turnieju Kandydatów w 2026 roku.