Hızlı ve Yıldırım Satranç Dünya Şampiyonları
İlk resmi Dünya Satranç Şampiyonası 1886'da, ilk Kadınlar Dünya Şampiyonası ise 1927'de düzenlendi. Dünya Hızlı Satranç Şampiyonası ve Dünya Yıldırım Satranç Şampiyonası ise çok daha yeni turnuvalar olarak sayılabilir. FIDE, 2003 yılında tek seferlik bir Dünya Hızlı Satranç Şampiyonası düzenledi ve 2012'den bu yana (2020 hariç) her yıl düzenliyor. Dünya Yıldırım Satranç Şampiyonası, 2006-10 yılları arasında her yıl ve 2012'den günümüze kadar olacak şekilde düzenli olarak yapıldı. Kadınlar Dünya Hızlı Satranç Şampiyonası ve Kadınlar Dünya Yıldırım Satranç Şampiyonası ise 2012'de, önce iki yılda bir, şimdi ise 2016'dan bu yana her yıl düzenleniyor.
Dört turnuvada mevcut dünya şampiyonları şu şekilde:
- GM Volodar Murzin, Dünya Hızlı Satranç Şampiyonu,
- GM Magnus Carlsen ve GM Ian Nepomniachtchi, eş-Dünya Yıldırım Satranç Şampiyonu,
- GM Humpy Koneru, Kadınlar Dünya Hızlı Satranç Şampiyonu,
- GM Ju Wenjun, Kadınlar Dünya Yıldırım Satranç Şampiyonu.
Toplamda sekiz farklı dünya hızlı satranç şampiyonu ve dokuz farklı dünya yıldırım şampiyonunun yanı sıra sekiz farklı kadın hızlı satranç şampiyonu ve altı kadın yıldırım satranç şampiyonu yer aldı. Gelin hepsini tanıyalım.
Not: Tüm istatistikler ve kayıtlar 2024 New York Dünya Hızlı ve Yıldırım Satranç Şampiyonası'nın sonuna kadar geçerlidir.
- Dünya Hızlı Satranç Şampiyonları
- Dünya Yıldırım Satranç Şampiyonlaro
- Kadınlar Dünya Hızlı Satranç Şampiyonları
- Kadınlar Dünya Yıldırım Satranç Şampiyonları
- Sonuç
Dünya Hızlı Satranç Şampiyonları
1988'de bir Dünya Aktif Şampiyonası ve 2001'de bir Hızlı Satranç Dünya Kupası düzenlendi ve bu şampiyonaları sırasıyla GM Anatoly Karpov ve Garry Kasparov kazandı. Bu tablo, 2003'teki ilk Dünya Hızlı Satranç Şampiyonası ile başlıyor; 2012'ye kadar başka turnuva düzenlenmedi, ancak 2012'den itibaren 2020 pandemi yılı hariç her yıl bir turnuva düzenlendi.
2024 yılına kadar en az bir Dünya Hızlı Satranç Şampiyonası kazanan sekiz farklı oyuncu var. Bunlar GM'ler Viswanathan Anand, Sergey Karjakin, Shakhriyar Mamedyarov, Carlsen, Vasyl Ivanchuk, Daniil Dubov, Nodirbek Abdusattorov ve Murzin. Sadece Anand ve Carlsen birden fazla şampiyonluk kazandı; Carlsen beş şampiyonlukla en fazla şampiyonluğa sahip olan isim konumunda.
| Yıl | Şampiyon | # |
| 2003 | GM Viswanathan Anand | 1 |
| 2004-11 | [Düzenlenmedi] | |
| 2012 | GM Sergey Karjakin | 1 |
| 2013 | GM Shakhriyar Mamedyarov | 1 |
| 2014 | GM Magnus Carlsen | 1 |
| 2015 | GM Magnus Carlsen | 2 |
| 2016 | GM Vasyl Ivanchuk | 1 |
| 2017 | GM Viswanathan Anand | 2 |
| 2018 | GM Daniil Dubov | 1 |
| 2019 | GM Magnus Carlsen | 3 |
| 2020 | [Düzenlenmedi] | |
| 2021 | GM Nodirbek Abdusattorov | 1 |
| 2022 | GM Magnus Carlsen | 4 |
| 2023 | GM Magnus Carlsen | 5 |
| 2024 | GM Volodar Murzin | 1 |
Anand ve Carlsen aynı zamanda hem Klasik Dünya Şampiyonası'nı hem de Dünya Hızlı Satranç Şampiyonası'nı kazanan tek oyunculardır.
Dünya Yıldırım Satranç Şampiyonları
Dünya Yıldırım Satranç Şampiyonası, 2011 ve 2020 olmak üzere iki istisna dışında 2006'dan beri her yıl düzenleniyor. 2024 itibarıyla dokuz farklı şampiyon bulunuyor: GM Alexander Grischuk, Ivanchuk, GM Leinier Dominguez, Carlsen, GM Levon Aronian, GM Liem Le, Karjakin, GM Maxime Vachier-Lagrave ve GM Ian Nepomniachtchi. Üç şampiyonlukla Grischuk ve sekiz şampiyonlukla Carlsen, birden fazla şampiyonluk kazanan tek isimler. 2024'te Carlsen ve Nepomniachtchi, aynı şampiyonluğu paylaşan ilk oyuncular oldular.
| Yıl | Şampiyon | # |
| 2006 | GM Alexander Grischuk | 1 |
| 2007 | GM Vasyl Ivanchuk | 1 |
| 2008 | GM Leinier Dominguez | 1 |
| 2009 | GM Magnus Carlsen | 1 |
| 2010 | GM Levon Aronian | 1 |
| 2011 | [Düzenlenmedi] | |
| 2012 | GM Alexander Grischuk | 2 |
| 2013 | GM Liem Le | 1 |
| 2014 | GM Magnus Carlsen | 2 |
| 2015 | GM Alexander Grischuk | 3 |
| 2016 | GM Sergey Karjakin | 1 |
| 2017 | GM Magnus Carlsen | 3 |
| 2018 | GM Magnus Carlsen | 4 |
| 2019 | GM Magnus Carlsen | 5 |
| 2020 | [Düzenlenmedi] | |
| 2021 | GM Maxime Vachier-Lagrave | 1 |
| 2022 | GM Magnus Carlsen | 6 |
| 2023 | GM Magnus Carlsen | 7 |
| 2024 | GMs Magnus Carlsen/Ian Nepomniachtchi | 8/1 |
Üç oyuncu hem Dünya Yıldırım hem de Dünya Hızlı Satranç Şampiyonu oldu: Carlsen, Ivanchuk ve Karjakin.
Carlsen, hem Klasik Dünya Şampiyonası'nı hem de Dünya Yıldırım Satranç Şampiyonası'nı kazanan tek oyuncudur. Aynı zamanda Klasik, Yıldırım ve Hızlı Şampiyonaların üçünü de kazanan tek oyuncudur.
Kadınlar Dünya Hızlı Satranç Şampiyonları
Kadın şampiyonların listesi şöyle: GM Antoaneta Stefanova, GM Kateryna Lagno, GM Anna Muzychuk, GM Ju Wenjun, GM Humpy Koneru, GM Alexandra Kosteniuk, GM Tan Zhongyi, ve IM Anastasia Bodnaruk. Ju ve Humpy ikişer galibiyetle en çok kazanan isimler.
| Yıl | Şampiyon | # |
| 2012 | GM Antoaneta Stefanova | 1 |
| 2013 | [Düzenlenmedi] | |
| 2014 | GM Kateryna Lagno | 1 |
| 2015 | [Düzenlenmedi] | |
| 2016 | GM Anna Muzychuk | 1 |
| 2017 | GM Ju Wenjun | 1 |
| 2018 | GM Ju Wenjun | 2 |
| 2019 | GM Humpy Koneru | 1 |
| 2020 | [Düzenlenmedi] | |
| 2021 | GM Alexandra Kosteniuk | 1 |
| 2022 | GM Tan Zhongyi | 1 |
| 2023 | IM Anastasia Bodnaruk | 1 |
| 2024 | GM Humpy Koneru | 2 |
Hem Klasik Kadınlar Dünya Şampiyonası'nı hem de Kadınlar Hızlı Satranç Şampiyonası'nı kazanan üç sporcu var: Tan, Kosteniuk ve Ju. Ju, her ikisini de en az iki kez kazanan tek sporcu.
Kadınlar Dünya Yıldırım Satranç Şampiyonları
Kadınlar Dünya Yıldırım Satranç Şampiyonası'nı yalnızca altı oyuncu kazandı: GM Valentina Gunina, Anna Muzychuk, GM Nana Dzagnidze, Lagno, ve IM Bibisara Assaubayeva, and Ju. Gunina, Muzychuk, Lagno ve Assaubayeva ikişer kez kazandı.
| Yıl | Şampiyon | # |
| 2012 | GM Valentina Gunina | 1 |
| 2013 | [Düzenlenmedi] | |
| 2014 | GM Anna Muzychuk | 1 |
| 2015 | [Düzenlenmedi] | |
| 2016 | GM Anna Muzychuk | 2 |
| 2017 | GM Nana Dzagnidze | 1 |
| 2018 | GM Kateryna Lagno | 1 |
| 2019 | GM Kateryna Lagno | 2 |
| 2020 | [Düzenlenmedi] | |
| 2021 | IM Bibisara Assaubayeva | 1 |
| 2022 | IM Bibisara Assaubayeva | 2 |
| 2023 | GM Valentina Gunina | 2 |
| 2024 | GM Ju Wenjun | 1 |
Bu oyunculardan üçü hem hızlı hem de yıldırımda şampiyonluk kazandı: Muzychuk, Lagno ve Ju. 2024'te Ju, klasik, hızlı ve yıldırım olmak üzere üç dalda da dünya şampiyonluğu kazanan ilk ve tek kadın oldu.
Nathaniel Green is a staff writer for Chess.com who writes articles, player biographies, Titled Tuesday reports, video scripts, and more. He has been playing chess for about 30 years and resides near Washington, DC, USA.
